Page 566 - รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ

การสื่อสารที่ท�าให้เกิดความเกลียดชัง (Hate Speech)

ในส่วนของหัวข้อย่อย “๔.๑๕.๑๑ วิเคราะห์เปรียบเทียบกับกฎหมายไทย” นั้นเป็นการวิเคราะห์ข้อมูลก่อน
พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระท�าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๐ มีผลใช้บังคับ ดังนั้น ในส่วนนี้

จะได้น�าเสนอการวิเคราะห์เพิ่มเติม ในลักษณะของบทความขนาดสั้น ดังนี้

แนวทางการพัฒนากฎหมายไทยให้สอดคล้องกับ ข้อ ๔ ของ อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัด

628
การเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติทุกรูปแบบ (CERD): กรณี “Hate speech”

หากพิจารณา “HATE SPEECH” จากกรอบกฎหมายสิทธิมนุษยชน จะเห็นได้ว่า พระราชบัญญัติว่าด้วยการ

กระท�าความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ รวมทั้งกฎหมายไทยฉบับอื่นที่เกี่ยวข้องกับ “HATE SPEECH” ในปัจจุบันนั้น
อยู่บนแนวคิดที่แตกต่างจากหลักกฎหมายสิทธิมนุษยชน ตัวอย่างเช่น อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือก

ปฏิบัติทางเชื้อชาติทุกรูปแบบ (CERD) ที่วางหลักห้ามเลือกปฎิบัติที่เกี่ยวข้องกับ “HATE SPEECH” ไว้ ในข้อ ๔
กล่าวคือ พันธกรณีของรัฐในการวางกฎเกณฑ์ห้ามการ “โฆษณาชวนเชื่อหรือเผยแพร่แนวคิดที่สร้างความเกลียดชัง
ด้านเชื้อชาติ” และไทยได้ตั้งข้อสงวนไว้ ต่อมา ในปี พ.ศ. ๒๕๕๙ คณะรัฐมนตรีมีมติให้ถอนข้อสงวนดังกล่าว จึงเป็นเหตุ

ให้ไทยต้องพิจารณาว่ากฎหมายไทยที่มีอยู่สอดคล้องกับข้อ ๔ ของอนุสัญญาหรือไม่ โดยมติคณะรัฐมนตรี มีการกล่าว
ว่า “....ให้กระทรวงยุติธรรมรับความเห็นของกระทรวงการต่างประเทศและส�านักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติเกี่ยวกับ

ความพร้อมของประเทศไทยต่อการถอนข้อสงวนข้อบทที่ ๔ ของ อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือก
ปฏิบัติทางเชื้อชาติทุกรูปแบบ (CERD) ซึ่งประเทศไทยสามารถถอนข้อสงวนดังกล่าวได้โดยไม่ต้องออกกฎหมายใหม่
โดยได้อ้างอิงถึงรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ และกฎหมายที่เกี่ยวข้องนั้น โดยที่กฎหมาย

เหล่านั้นยังไม่ได้ก�าหนดฐานความผิดเฉพาะตามข้อบทที่ ๔ ของอนุสัญญา CERD อีกทั้งบทลงโทษระบุเพียงกว้าง ๆ
ไม่ระบุโทษที่ชัดเจนตามความผิดที่ปรากฏในอนุสัญญา CERD แต่เป็นการระบุโทษส�าหรับความผิดเกี่ยวกับการให้ร้าย
และสร้างความเกลียดชัง จึงต้องอาศัยการตีความกฎหมายเหล่านั้นเป็นรายกรณีว่า รวมถึงการกระท�าที่เกิดจากการ

629
เลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติหรือไม่…”
จะเห็นได้ว่า กฎหมายไทยที่เกี่ยวข้องและมีอยู่แล้ว มิได้มีหลักการที่เกี่ยวข้องโดยตรง เช่น

 ประมวลกฎหมายอาญามาตรา ๑๑๖ ซึ่งอยู่บนพื้นฐานแนวคิดและหลักการที่แตกต่างจากอนุสัญญา CERD
ข้อ ๔ กล่าวคือ

628 บทความนี้สรุปสาระส�าคัญมาจาก “คณาธิป ทองรวีวงศ์, “แนวทางการพัฒนากฎหมายไทยให้สอดคล้องกับข้อ ๔ ของ

CERD: กรณี Hate Speech”, เอกสารประกอบการน�าเสนอในการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อพิจารณาการด�าเนินงานภายหลังการถอน
ข้อสงวนของประเทศไทย ข้อ ๔ ของอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ , กรมคุ้มครอง
สิทธิและเสรีภาพ ,กระทรวงยุติธรรม ๒๑ มีนาคม ๒๕๖๐”
629 มติคณะรัฐมนตรี วันที่ ๗ มิถุนายน ๒๕๕๙ https://cabinet.soc.go.th/soc/Program2-3.jsp?top_serl=99319738

565