Page 321 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 271

ดวยเนื้อหาของตราสารดานสิทธิมนุษยชนซึ่งแตกตางกันในแตละภูมิภาค รวมทั้งบริบททางสังคมอัน

เปนที่มาของการคุมครองสิทธิมนุษยชนที่ไมเหมือนกัน ทําใหพัฒนาการในประเด็นสิทธิมนุษยชนและ

สิ่งแวดลอมของแตละภูมิภาคมีรายละเอียดที่แตกตางกันออกไป โดยสามารถจําแนกวิธีการในการนําเอาสิทธิ

มนุษยชนมาใชจัดการปญหาสิ่งแวดลอมได 3 วิธี ดังนี้

1) การอาศัยสิทธิมนุษยชนขางเคียงที่มีอยูแลวซึ่งเปนสิทธิเชิงเนื้อหามาใช

2) การรับรองใหสิทธิในสิ่งแวดลอมเปนสิทธิมนุษยชนประเภทหนึ่ง และอาศัยสิทธินี้จัดการกับปญหา

สิ่งแวดลอม

3) การอาศัยสิทธิมนุษยชนที่เปนสิทธิเชิงกระบวนการมาปรับใชกับบริบทของการจัดการสิ่งแวดลอม

ในระดับประเทศ

หลายประเทศทั่วโลกนิยมนําเรื่องสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอมมาบัญญัติรับรองไวในรัฐธรรมนูญ

จากประสบการณของประเทศตางๆ ในสามภูมิภาคที่ไดศึกษามา พบวา ลักษณะการเขียนบทบัญญัติในเรื่อง

ดังกลาวไวในรัฐธรรมนูญอาจสรุปได ดังนี้

1) การเขียนในรูปแบบสิทธิเชิงเนื้อหา (Substantive Rights)

2) การเขียนในรูปแบบของสิทธิเชิงกระบวนการ (Procedural Rights)

3) การเขียนในรูปแบบของหนาที่ของประชาชนในการปกปองสิ่งแวดลอม

4) การเขียนในรูปแบบของหนาที่ของรัฐในการปกปองสิ่งแวดลอม

5) การเขียนแบบผสมผสานหลายรูปแบบ หรือการเขียนในรูปแบบอื่นที่มีความเฉพาะตัว

ขอสังเกต กรณีการเขียนรัฐธรรมนูญของไทยในประเด็นสิ่งแวดลอม