Page 5 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ

บทคัดย่อ

โครงการศึกษาวิจัยเรื่อง แนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชนในการก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ

มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดิน และการก�าหนดขอบเขตโดยแผนที่
แนบท้ายหรืออื่นๆ ที่เกี่ยวข้องของหน่วยงานหลักที่มีหน้าที่ในการบริหารจัดการที่ดิน เพื่อศึกษาและ

เสนอแนวทางในการแก้ไขปัญหาการทับซ้อนแนวเขตที่ดินของเขตอนุรักษ์กับที่ดินของรัฐประเภทอื่นๆ

ที่รัฐจัดสรรให้กับประชาชน และเพื่อศึกษาและเสนอการมีส่วนร่วมของประชาชนในการก�าหนดแนว
เขตที่ดินของรัฐ รวมทั้งแนวทางในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างรัฐกับประชาชนในการก�าหนด

แนวเขตที่ดินของรัฐ

จากการศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการที่ดินที่ใช้อยู่ในปัจจุบันของหน่วยงาน

หลักในการบริหารจัดการที่ดินโดยตรง และการก�าหนดขอบเขตโดยแผนที่แนบท้ายหรืออื่นๆ
ที่เกี่ยวข้อง ศึกษาปัญหาอุปสรรคและแนวทางแก้ไขของหน่วยงานเหล่านั้น และศึกษาแนวทางในการ

แก้ไขปัญหาการทับซ้อนแนวเขตที่ดินของเขตอนุรักษ์กับที่ดินของรัฐประเภทอื่นๆ ที่รัฐจัดสรรให้กับ

ประชาชน รวมทั้งศึกษาปัญหาข้อขัดแย้งในสิทธิการถือครองท�าประโยชน์ในพื้นที่กรณีศึกษา สาเหตุ
ของปัญหาและการแก้ไขปัญหา รวมไปถึงกระบวนการการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยก�าหนด

พื้นที่กรณีศึกษาตามการร้องเรียนของประชาชนต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติให้ครอบคลุม

ลักษณะที่ส�าคัญ คือ การก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐทับซ้อนกับพื้นที่ที่อยู่อาศัยและพื้นที่ของชุมชนจ�านวน

มาก การก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐทับซ้อนในพื้นที่เดียวกันหลายหน่วยงาน และทับซ้อนพื้นที่ระบบนิเวศ

และวิถีชีวิตของชุมชนที่หลากหลายแตกต่างกัน สามารถวิเคราะห์ถึงสภาพปัญหาในการปฏิบัติงานก�าหนด
แนวเขตที่ดินของรัฐที่ยังมีข้อโต้แย้งของประชาชน ส่งผลกระทบกับสิทธิในที่ดินของประชาชนและไม่มี

ความยั่งยืนด้วยประเด็นที่ส�าคัญ คือ การมีส่วนร่วมของประชาชนไม่มีความก้าวหน้าเท่าที่ควร และไม่มี

ความสัมพันธ์กันระหว่างการมีส่วนร่วม ข้อมูลข่าวสาร และการกระจายอ�านาจ ในการพิจารณาออกกฎกระทรวง
หรือพระราชกฤษฎีกา ก�าหนดให้มีแผนที่แนบท้ายอันถือเป็นส่วนหนึ่งของกฎหมายมีความล่าช้า เกิดความ

ผิดพลาด และไม่เป็นไปตามข้อเท็จจริงในพื้นที่ที่ก�าหนดในรูปแผนที่ ในการจ�าแนกที่ดิน และการก�าหนดแนว

เขตที่ดินเพื่อการพัฒนาประเทศและการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติล้าสมัย และไม่เป็นไปตามข้อเท็จจริง

ตามความเหมาะสมในการใช้ประโยชน์ตามศักยภาพของพื้นที่ การก�าหนดแนวเขตที่ดินของรัฐมีการทับซ้อนกัน

และไม่สามารถตกลงกันได้ในปัญหาการทับซ้อนแนวเขตระหว่างหน่วยงาน และหน่วยงานของรัฐก�าหนด
แนวเขตโดยประชาชนไม่ทราบข้อมูลในพื้นที่จริง แม้พบข้อผิดพลาดก็ยังไม่ได้มีการแก้ไขหรือแก้ไขล่าช้า

ประชาชนหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียไม่ได้เข้าไปมีส่วนร่วมในการด�าเนินงาน ท�าให้เกิดการโต้แย้งและไม่ยอมรับ

ทั้งยังขาดการมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ที่มีผลกระทบกับระบบนิเวศ
ส่งผลถึงประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ที่ถูกก�าหนดขอบเขตให้เป็นเขตพื้นที่สงวนหวงห้ามของรัฐ เป็นผู้กระท�าผิด