Page 122 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 122
๓.๔.๔ การก�าหนดเขตที่ดินให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน (ส�านักงานการปฏิรูปที่ดิน
เพื่อเกษตรกรรม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์)
พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.๒๕๑๘ และฉบับที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา
๒๕ กำาหนดไว้ว่า การกำาหนดเขตที่ดินในท้องที่ใดให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดินให้ตราเป็นพระราชกฤษฎีกา
ในพระราชกฤษฎีกาตามวรรคหนึ่ง ให้มีแผนที่แสดงเขตและระบุท้องที่ที่อยู่ในเขตปฏิรูปที่ดิน
แนบท้ายพระราชกฤษฎีกานั้นด้วย แผนที่ดังกล่าวให้ถือเป็นส่วนหนึ่งแห่งพระราชกฤษฎีกา
การกำาหนดเขตที่ดินให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดินตามวรรคหนึ่ง ให้กำาหนดเฉพาะที่ดินที่จะดำาเนินการ
ปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เว้นแต่ในกรณีที่จำาเป็นจะถือเขตของตำาบลหรืออำาเภอเป็นหลักก็ได้ โดยให้
ดำาเนินการกำาหนดเขตปฏิรูปที่ดินในเขตท้องที่อำาเภอที่มีเกษตรกรผู้ไม่มีที่ดินประกอบเกษตรกรรมเป็นของ
ตนเอง หรือมีที่ดินเล็กน้อยไม่เพียงพอแก่การครองชีพ หรือต้องเช่าที่ดินของผู้อื่นประกอบเกษตรกรรม
อยู่เป็นจำานวนมาก ตลอดจนที่มีผลผลิตต่อไร่ตำ่าเป็นเกณฑ์ในการจัดอันดับความสำาคัญในการกำาหนดเขต
ก่อนหลัง ในกรณีที่ถือเขตของตำาบลหรืออำาเภอเป็นเขตปฏิรูปที่ดินนั้น ให้หมายถึงเฉพาะที่ตั้งอยู่
นอกเขตเทศบาลและสุขาภิบาล
ให้ดำาเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมโดยมิชักช้า และให้ดำาเนินการสำารวจที่ดินเพื่อ
เกษตรกรรม และวางโครงการเพื่อดำาเนินการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมในท้องที่ทุกจังหวัด
ทั่วราชอาณาจักร ให้เสร็จภายในสามปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
การดำาเนินงานในกระบวนงานการกำาหนดเขตที่ดินให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน โดยตราเป็นพระราช
กฤษฎีกา เป็นการให้อำานาจสำานักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อ
เกษตรกรรมสามารถเข้าไปดำาเนินการปฏิรูปที่ดินในพื้นที่นั้นได้ สิทธิในการถือครองที่ดินที่ไม่เกินกว่า
กฎหมายกำาหนดจะไม่ส่งผลกระทบแต่อย่างใด แต่หากพื้นที่ดังกล่าวมีพื้นที่รกร้างว่างเปล่า ผู้ถือครอง
ทำาประโยชน์ในที่ดินนั้น หากไม่มีเอกสารสิทธิการถือครองที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินกำาหนด คือ
แบบแจ้งการครอบครองที่ดิน หรือหนังสือรับรองการทำาประโยชน์ ก็ไม่สามารถจะนำาไปออกโฉนดที่ดิน
โดยการเดินสำารวจได้ ดังนั้น ในครั้งนี้จึงนำาขั้นตอนการกำาหนดเขตที่ดินให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน เพื่อให้เห็นว่า
การดำาเนินการมีความล่าช้า เช่นเดียวกับหน่วยงานอื่นๆ ที่ดำาเนินการในลักษณะเดียวกัน ตามรูปที่ ๒.๕
ที่แสดงแผนผังการประกาศเขตปฏิรูปที่ดินและแผนผังขั้นตอนการจัดทำาร่างพระราชกฤษฎีกากำาหนดเขต
ที่ดินให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน
ในปัจจุบันมีการกำาหนดเขตที่ดินให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดิน จำานวน ๕๔.๒ ล้านไร่ ในท้องที่ ๗๑ จังหวัด
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ 121
