Page 93 - รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยและรายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี 2556
P. 93
92 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำาปี ๒๕๕๖
อนุมัติให้สัญชาติล่าช้า ซึ่งมาจากหลายสาเหตุ เช่น มีการเปลี่ยนตัวปลัดอำาเภอฝ่ายทะเบียนและบัตร
ซึ่งทำาให้ขาดความต่อเนื่องของงาน มีการเพิ่มขั้นตอนการดำาเนินการเกินสมควร (การออกบัตรคิวใน
การยื่นคำาร้องขอลงรายการสัญชาติ หรือการพิสูจน์ DNA) การไม่แจ้งให้ผู้ร้องขอลงรายการสัญชาติมา
ดำาเนินการเพิ่มเติมในส่วนที่มีปัญหา หรือการรับคำาร้องขอลงรายการสัญชาติไว้โดยไม่ดำาเนินการใดๆ เป็น
เวลานานหลายเดือน ซึ่งเรื่องนี้ได้มีเรื่องร้องเรียนต่อ กสม. และเมื่อคณะอนุกรรมการด้านสถานะบุคคล
ของผู้ไร้สัญชาติ ไทยพลัดถิ่น ผู้อพยพ และชนพื้นเมือง ใน กสม. มีหนังสือตรวจสอบข้อเท็จจริงไปถึง
สำานักทะเบียนอำาเภอหรือสำานักทะเบียนท้องถิ่น จึงจะมีการดำาเนินการให้ผู้ร้องได้รับอนุมัติให้ลงรายการ
สัญชาติในทะเบียนราษฎร เป็นต้น
สำาหรับสถานการณ์เกี่ยวกับไทยพลัดถิ่น พบว่า ยังมีปัญหาในการดำาเนินการคืน
สัญชาติไทยให้กับคนไทยพลัดถิ่น ซึ่งเป็นบุคคลที่มีเชื้อสายไทยที่อาศัยอยู่ในพม่าและกัมพูชาบริเวณที่
ติดกับชายแดนไทยซึ่งเป็นดินแดนของไทยมาก่อน แต่ต่อมามีการเปลี่ยนแปลงเส้นเขตแดน ทำาให้ดินแดน
บางส่วนเป็นของประเทศเพื่อนบ้านและคนไทยที่อยู่ในบริเวณดังกล่าว ทำาให้เขาเหล่านั้นกลายเป็นพลเมือง
ของประเทศเพื่อนบ้านไปโดยปริยาย และทำาให้ลูกหลานของคนกลุ่มนี้จึงไม่ได้รับสัญชาติไทย ต่อมา
คนไทยกลุ่มนี้บางส่วนอพยพเข้ามาอยู่ในประเทศไทยและขอคืนสัญชาติไทย โดยได้รณรงค์ให้รัฐดำาเนินการ
ในเรื่องดังกล่าวมานานถึง ๑๐ ปี ในที่สุด รัฐสภาได้ให้ความเห็นชอบพระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ ๕)
พ.ศ. ๒๕๕๕ เมื่อเดือนมกราคม ๒๕๕๕ ซึ่งเป็นกฎหมายที่จะคืนสัญชาติไทยให้คนไทยพลัดถิ่นที่เคยอาศัย
อยู่ในเขตแดนของประเทศพม่าและกัมพูชาประมาณ ๒๐,๐๐๐ คน แต่ในปี ๒๕๕๖ ยังไม่มีการดำาเนินการ
คืนสัญชาติให้กับคนไทยพลัดถิ่นเลย
๓) การประเมินสถานการณ์สิทธิด้านสถานะบุคคล
และกลุ่มชาติพันธุ์
จากสถานการณ์ด้านสถานะบุคคลและกลุ่มชาติพันธุ์ข้างต้น จะเห็นได้ว่า สถานการณ์
สิทธิด้านสถานะบุคคลและกลุ่มชาติพันธุ์ มีความก้าวหน้า กรณีที่รัฐได้มีนโยบายให้สถานะบุคคลกับ
ชาวไทยภูเขา โดยการออกระเบียบสำานักทะเบียนกลาง ว่าด้วยการพิจารณาลงรายการสถานะบุคคลใน
ทะเบียนราษฎรให้แก่บุคคลบนพื้นที่สูง พ.ศ. ๒๕๔๓ ให้ชาวไทยภูเขาสามารถยื่นคำาร้องลงรายการสัญชาติ
ได้ที่สำานักทะเบียนอำาเภอ หรือสำานักทะเบียนท้องถิ่นที่ผู้นั้นมีภูมิลำาเนา รวมทั้งการให้สถานะบุคคลแก่
เด็กที่เกิดในประเทศไทยที่บิดามารดาเป็นผู้ที่ไม่มีสัญชาติไทย และรับจดทะเบียนการแจ้งเกิดให้ โดยไม่ต้อง
พิจารณาว่าเป็นเด็กที่มีสัญชาติไทยหรือไม่
