Page 68 - รายงานฉบับสมบูรณ์ ทัศนคติของเจ้าหน้าที่ตำรวจเกี่ยวกับการบังคับใช้กฎหมายกับการคุ้มครองสิทธิในกระบวนการยุติธรรมของประชาชน ระยะที่ 1
P. 68
บทที่ ๒
ทัศนคติของเจ้าหน้าที่ตํารวจเกี่ยวกับการบังคับใช้กฎหมายกับการคุ้มครองสิทธิ
ในกระบวนการยุติธรรมของประชาชน ระยะที่ ๑
เช่นดังตัวอย่างข้างต้น หากสภาพบ้านเมืองในปัจจุบันของสังคม A มีความเหลื่อมล้ํา และเผอิญ
ปรากฏมีกฎหมายว่าด้วยภาษีมรดก (ที่ดิน) ซึ่งเป็นกฎหมายที่ผู้มีอํานาจบัญญัติเห็นร่วมกันว่าจะ
สามารถเยียวยาสภาพสังคมที่เหลื่อมล้ําได้ออกมาบังคับใช้ ผู้มีอํานาจบังคับหรือปรับใช้กฎหมาย
ดังกล่าว จะต้องดําเนินการให้กฎหมายนั้นแสดงกําลังบังคับการออกมาได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยที่
ไม่จําเป็นต้องสนใจอารมณ์ของผู้คนในสังคม ที่มีทั้งที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วยเป็นปกติธรรมดา เรียก
โดยรวมได้ว่าผู้มีอํานาจพึงจักต้องทําหน้าที่บังคับหรือปรับใช้กฎหมายโดยปราศจากอคติเป็นที่ตั้ง
ตามที่ได้กล่าวมาแล้วก่อนหน้านี้
ทั้งหมดนี้คือทัศนะเกี่ยวกับการบังคับใช้กฎหมายเพื่อให้เกิดความยุติธรรมขึ้นมาใน
สังคมซึ่งกล่าวโดยเฉพาะสังคมไทย ทั้งนี้คนในสังคมไม่ว่าจะอยู่ในฐานะใดหรือหน้าที่ใด ทุก ๆ คนจะต้อง
เกี่ยวข้องกับกฎหมายด้วยกันทั้งหมดทั้งสิ้น ไม่เฉพาะแต่ผู้มีอํานาจบังคับใช้หรือปรับใช้กฎหมายเท่านั้น
ดังนั้นความยุติธรรมในสังคมจะเกิดขึ้นมาได้ก็ต้องมาจากผู้คนทุกคนในสังคมไทย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐ พึงจะต้องปฏิบัติตนและปฏิบัติหน้าที่ด้วย
ความซื่อสัตย์สุจริตโดยปราศจากอคติทั้งปวง สมดั่งพระราชดํารัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ที่ว่า อคตินั้นไม่ใช่เพียงร่างกายต้องไม่ไปในที่ที่ไม่ควรไป จิตใจต้องไม่เร่ร่อนไปในที่ไหนที่ไม่ควรด้วย
และจะต้องไม่คิดในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง และต้องปฏิบัติหน้าที่เพื่อความอยู่เย็นเป็นสุขของประเทศชาติ
ที่สําคัญคือจะต้องมีความกล้าหาญในการปฏิบัติหน้าที่ และการที่จะทําหน้าที่ให้ดีนั้น
จะต้องขวนขวายหาความรู้เพิ่มเติมอยู่เรื่อยๆ นําความรู้ที่มีไปใช้ให้ดําเนินไปโดยดีในทางการงาน
และต้องให้ความรู้แก่ประชาชนให้มีความรู้มากขึ้น ทําให้บ้านเมืองอยู่เย็นเป็นสุข และส่งเสริม
ระบอบประชาธิปไตยเพื่อให้เกิดความยุติธรรมแก่ประชาชน
จากการศึกษางานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พบว่า ปัญหาเรื่องสิทธิมนุษยชนในสังคมไทยไม่ได้
เกิดมาจากเรื่องด้านการบังคับใช้กฎหมายเพียงด้านเดียวเท่านั้น แต่ยังรวมถึงปัญหาความเหลื่อมล้ํา
ทางโครงสร้างทางสังคมระหว่างคนจน คนรวย คนมีการศึกษาและคนไร้การศึกษา ปัญหาดังกล่าวนี้
สะสมมาเป็นเวลานานหลายปี ในทางด้านกฎหมายเช่นเดียวกันแม้ว่าจะมีกฎหมายคุ้มครองสิทธิ
มนุษยชน หรือกฎหมายคุ้มครองเด็กและเยาวชน แต่ก็ยังมีการละเมิดสิทธิกันอยู่อย่างต่อเนื่อง
เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่ขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับคําว่าสิทธิมนุษยชน ประการสําคัญ
เจ้าหน้าที่ตํารวจบางส่วนที่ทําหน้าที่บังคับใช้กฎหมายก็ไม่มีความรู้อย่างลึกซึ้งกับการบังคับใช้
กฎหมาย ทําให้เกิดการละเมิดสิทธิ การเรียกร้องสิทธิ และการใช้บังคับใช้กฎหมายอย่างผิดๆ มาโดย
ตลอด งานวิจัยส่วนใหญ่ที่ผ่านมาจึงมุ่งเน้นไปยังการเผยแพร่ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชน การศึกษา
ตัวบทกฎหมายในการบังคับใช้ การอบรมให้เจ้าหน้าที่ตํารวจและประชาชนมีความรู้เกี่ยวกับกฎหมาย
ด้านสิทธิมนุษยชน และการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
รายงานฉบับสมบูรณ์ ๕๐
