Page 152 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
P. 152
๑๘ | - ผ
กรณีร้องเรียนที่ ๔๘๘/๒๕๔๖ และ ๓๐๔/๒๕๔๘ รายงานที่ ตส. ๙๕/๒๕๕๐
เรื่อง สิทธิชุมชน กรณีคัดค้านการก่อสร้างโครงการอ่างเก็บน้ําแม่ขาน อ.หางดง จ.เชียงใหม่
สภาพปัญหา
กรมชลประทานมีโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ําแม่ขานในพื้นที่บ้านห้วยโท้ง ตําบลน้ําบ่อหลวง อําเภอสันป่า
ตอง จังหวัดเชียงใหม่ จึงร้องเรียนคัดค้านมายังคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ความเห็นคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ราษฎรมีความกังวลว่า อ่างเก็บน้ําแม่ขานจะมีผลกระทบ ดังนี้
- ก่อให้เกิดการทําลายป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ ส่งผลให้ทรัพยากรธรรมชาติท้องถิ่นที่ราษฎรได้ใช้ประโยชน์ใน
การดํารงชีวิตสูญหายไป
- หากมีการอพยพครอบครัวออกไปในพื้นที่อื่น จะทําให้ราษฎรต้องปรับวิถีชีวิตของตนใหม่ และอาจมี
ปัญหาสังคมเกิดขึ้น ครอบครัวแตกแยก
- ส่งผลกระทบต่อแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงาม โดยเฉพาะอุทยานแห่งชาติออบขาน ซึ่งในรอบ ๑๐ เดือนที่
ผ่านมา มีคนขึ้นมาเที่ยวถึง ๖๗,๐๐๐ ราย
จากการตรวจสอบ พบว่า สภาพพื้นที่ซึ่งจะถูกน้ําท่วมเมื่อมีการสร้างเขื่อนเป็นพื้นที่ชุมชน มีราษฎรอาศัย
อยู่เป็นเวลานานกว่า ๑๐๐ ปี มีวิถีชีวิตสืบทอดวัฒนธรรมการอยู่ร่วมกับป่าเป็นอย่างดี ทําให้สภาพป่าโดยรอบมี
ความอุดมสมบูรณ์ โครงการก่อสร้างที่จะต้องอพยพชุมชนออกจากพื้นที่จึงเป็นการละเมิดสิทธิ และสร้างความ
เดือดร้อนให้กับชุมชนเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อวันที่ ๒ มีนาคม ๒๕๓๒ พระบาทสมเด็จพระ
เจ้าอยู่หัว พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จทอดพระเนตรโครงการอ่างเก็บน้ําแม่
อาวใหญ่ตอนบน ที่บ้านผาเงิบ ตําบลนครเจดีย์ อําเภอป่าซาง จังหวัดลําพูน ได้พระราชทานพระราชดําริเกี่ยวกับ
โครงการอ่างเก็บน้ําแม่ขานว่า สมควรพิจารณากําหนดที่ตั้งเขื่อนที่เหมาะสม โดยหลีกเลี่ยงการอพยพราษฎร การ
ย้ายวัดและโรงเรียน เพื่อให้เกิดผลกระทบน้อยที่สุด
จากการตรวจสอบยังพบอีกว่า รายงานการประชุมของคณะกรรมการผู้ชํานาญการพิจารณารายงานการ
กระทบสิ่งแวดล้อมด้านโครงการพัฒนาแหล่งน้ํา ครั้งที่ ๙/๒๕๔๒ เมื่อวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๔๒ ได้ระบุว่า
บริเวณหัวงานและอ่างเก็บน้ําพบแนวรอยเลื่อนหลายแนว โดยคณะกรรมการผู้ชํานาญการฯ มีความเห็นเบื้องต้นว่า
ควรตรวจสอบบริเวณพื้นที่โครงการ ศึกษา Activity ของแนวรอยเลื่อนรวมทั้งผลกระทบอันเกิดจากแผ่นดินไหว
และประเมินการรั่วซึมของอ่างเก็บน้ําโดยละเอียด โดยเฉพาะในแนวรอยเลื่อนที่ตัดผ่านอ่างเก็บน้ํา ดังนั้น
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจึงมีความกังวลต่อโครงการ ในเรื่องการเกิดธรณีพิบัติภัย อันจะเกิดผลกระทบ
ต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนด้านท้ายเขื่อนอย่างร้ายแรง
จากการตรวจสอบสภาพพื้นที่ พบว่า ประชาชนที่ยังจะต้องอพยพยังยืนยันที่จะตั้งถิ่นฐานอยู่ในพื้นที่เดิมที่
อยู่มากว่า ๑๐๐ ปี ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงควรพิจารณาทางเลือกอื่นในการพัฒนาแหล่งน้ําเพื่อการเกษตร
รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา
