Page 74 - วารสารกฎหมายสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม - สิงหาคม 2563)
P. 74
ปีที่ 1 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม – สิงหาคม 2563) 73
1. ด�ำเนินกำรทบทวนและปรับปรุงกฎระเบียบและมำตรกำรต่ำง ๆ ของหน่วยงำนรัฐ ทั้งในทำง
นิตินัยและในแนวปฏิบัติที่ยังขัดแย้งกับพระรำชบัญญัติควำมเท่ำเทียมระหว่ำงเพศ พ.ศ. 2558
ในระยะสั้นหำกยังไม่สำมำรถเปลี่ยนแปลงกฎหมำยได้ ผู้บริหำรองค์กรควรมีนโยบำยเชิงปฏิบัติในกำร
ยืดหยุ่นกฎเกณฑ์บำงอย่ำง เช่น ส่งเสริมเสรีภำพในกำรแต่งกำย และเพิ่มควำมยืดหยุ่นในกำรแต่งกำย
ให้แก่บุคลำกรข้ำมเพศ กำรพักค้ำงคืนของคนข้ำมเพศ กำรอยู่เวรกลำงคืนของคนข้ำมเพศ เป็นต้น
ตัวอย่ำงกำรออกประกำศข้อปฏิบัติของผู้ว่ำรำชกำรจังหวัดจันทบุรีในกำรส่งเสริมควำมเสมอภำคและ
3
เท่ำเทียมทำงเพศเป็นจังหวัดแรกของไทย ถือเป็นตัวอย่ำงที่ดีที่สะท้อนให้เห็นว่ำ สิ่งเหล่ำนี้สำมำรถ
เกิดขึ้นได้โดยไม่ต้องรอกำรแก้ไขกฎหมำยหลัก แต่จะต้องอำศัยวิสัยทัศน์และควำมกล้ำหำญของผู้บริหำร
ระดับสูงและผู้ก�ำหนดนโยบำยในภำครัฐ ที่จะออกมำเป็นตัวอย่ำงที่ดีให้สังคม
2. ด�ำเนินกำรศึกษำ ทบทวนกฎหมำยที่ล้ำสมัยที่ยังอยู่บนพื้นฐำนของแนวคิดแบบทวิเพศอย่ำง
เร่งด่วน เช่น พระรำชบัญญัติเครื่องแบบข้ำรำชกำรฝ่ำยพลเรือน พ.ศ. 2478 กฎหมำยที่เกี่ยวกับค�ำน�ำ
หน้ำนำม ฯลฯ เพื่อหำแนวทำงในกำรปรับปรุงแก้ไขให้มีควำมทันสมัยและครอบคลุมบุคคลทุกเพศ
3. ผลักดันกฎหมำยที่เกี่ยวข้องกับสิทธิของคนข้ำมเพศ เช่น กฎหมำยรับรองสถำนะทำงเพศ
ของบุคคลข้ำมเพศ เป็นต้น เพื่อให้คนข้ำมเพศได้รับควำมคุ้มครองที่ครอบคลุมตำมหลักกำรสำกล
4. ในกำรร่ำงกฎหมำยต่ำง ๆ ในอนำคต ต้องปรับกระบวนทัศน์และก้ำวข้ำมผ่ำนฐำนคิด
แบบทวิเพศและบรรทัดฐำนกำรรักต่ำงเพศ ไปสู่กำรมองเพศแบบหลำกหลำยและยึดหลักกำรด�ำเนิน
นโยบำยแบบครอบคลุม (Inclusive Policy) เพื่อให้กฎหมำยและนโยบำยต่ำง ๆ สำมำรถบังคับใช้ และ
ให้ควำมคุ้มครองทุกคนทุกเพศได้อย่ำงแท้จริง
5. กระตุ้นมุมมองในเชิงบวกต่อบุคลำกรผู้มีควำมหลำกหลำยทำงเพศในองค์กร โดยสร้ำง
สิ่งแวดล้อมที่เป็นมิตร กำรให้ควำมรู้ควำมเข้ำใจต่อบุคลำกร เจ้ำหน้ำที่ของรัฐ และผู้บริหำรเกี่ยวกับ
กำรเคำรพสิทธิของผู้มีควำมหลำกหลำยทำงเพศ ไม่ว่ำจะเป็นกำรแสดงออกทำงวำจำที่สุภำพ ปรำศจำก
กำรเหยียดหรืออคติทำงเพศ และกำรแสดงออกทำงกำยที่เหมำะสม
6. ปรับปรุงสภำพแวดล้อม และสร้ำงพื้นที่เพื่อให้กลุ่มผู้มีควำมหลำกหลำยทำงเพศสำมำรถ
แสดงควำมเป็นตัวของตัวเองได้ เช่น กำรเพิ่มช่อง “เพศอื่น ๆ” ในแบบสอบถำม แบบส�ำรวจ หรือแบบ
ฟอร์มต่ำง ๆ ของทำงรำชกำร เพื่อเปิดพื้นที่ให้ครอบคลุมควำมหลำกหลำยทำงเพศ หรือกำรรณรงค์
กำรใช้ห้องน�้ำปลอดภัยส�ำหรับทุกคนทุกเพศ
3 ในประกำศดังกล่ำวระบุถึงข้อปฏิบัติต่ำง ๆ ดังนี้
1. กำรแต่งกำย ให้บุคลำกรสำมำรถแต่งกำยตำมอัตลักษณ์ทำงเพศสภำพหรือเพศสภำวะของบุคคลตำมข้อบังคับของหน่วยงำน
2. กำรจัดพื้นที่ที่เหมำะสมกับจ�ำนวนของบุคคล ข้อจ�ำกัดของบุคคล และอัตลักษณ์ทำงเพศสภำพหรือเพศภำวะของบุคคล
3. กำรประกำศรับสมัครงำนและกำรก�ำหนดคุณสมบัติผู้สมัครงำนมีกำรระบุคุณสมบัติด้ำนวุฒิกำรศึกษำหรือควำมสำมำรถ
ที่สอดคล้องกับลักษณะงำน ไม่ระบุเพศโดยก�ำเนิดหรือเพศสภำพ/เพศภำวะ
4. กำรใช้ถ้อยภำษำและกิริยำท่ำทำงและเอกสำรต่ำง ๆ เสริมสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจแก่บุคลำกรเกี่ยวกับค�ำศัพท์ที่เหมำะสม
ในกำรใช้เรียกอัตลักษณ์ทำงเพศสภำพหรือเพศสภำวะของบุคคล เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดกำรตีตรำ เสียดสี หรือลดทอนคุณค่ำของบุคคลทุก
เพศรวมถึงกำรแสดงถึงอคติทำงเพศที่ไม่เคำรพในสิทธิและเสรีภำพของบุคคล
5. กำรสรรหำคณะกรรมกำรหรือผู้ด�ำรงต�ำแหน่งต่ำง ๆ ในหน่วยงำน ส่งเสริมให้มีกำรสรรหำบุคคลทั้งเพศชำยเพศหญิงหรือ
ผู้ที่แสดงออกที่แตกต่ำงจำกเพศโดยก�ำเนิดเข้ำร่วมเป็นกรรมกำรในทุกระดับเพื่อพัฒนำสังคมไทยไปสู่สังคมเสมอภำคอย่ำงแท้จริง
6. กำรป้องกันและแก้ไขปัญหำกำรล่วงละเมิดหรือคุกคำมทำงเพศในกำรท�ำงำน เสริมสร้ำงควำมรู้และควำมเข้ำใจเกี่ยวกับ
พฤติกรรมกำรล่วงละเมิดหรือคุกคำมทำงเพศ และจัดท�ำแนวทำงปฏิบัติเพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหำกำรล่วงละเมิดในกำรท�ำงำน
