Page 22 - รายงานการศึกษา ปัญหาและผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนจากนโยบายของรัฐบาลในการประกาศสงครามต่อสู้เพื่อเอาชนะยาเสพติด เมื่อปี พ.ศ. 2546
P. 22
๕
๓.๕ วิเคราะห์สถานการณ์และปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนจากผลกระทบของนโยบาย
ของรัฐบาลในการประกาศสงครามต่อสู้เพื่อเอาชนะยาเสพติดเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๖ ตามหลักสิทธิมนุษยชนและ
กฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการด าเนินการต่างๆ ดังนี้
๓.๕.๑ วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้รับจากส านักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติเกี่ยวกับรายงานการสัมภาษณ์บุคคลที่ด ารงต าแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัด นายอ าเภอ
ผู้บังคับการต ารวจภูธรจังหวัด เจ้าหน้าที่ต ารวจ และเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองที่รับนโยบายปราบปราม
ยาเสพติดของรัฐบาล เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๖ ไปสู่การปฏิบัติ ตามแนวทางที่คณะอนุกรรมการเฉพาะกิจ
เพื่อการตรวจสอบข้อเท็จจริงและจัดท ารายงานข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย กรณีค าร้องของผู้ได้รับ
ผลกระทบจากนโยบายปรามปรามยาเสพติดของรัฐบาลเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๖ ก าหนด
๓.๕.๒ วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้รับจากการที่ส านักงานคณะกรรมการสิทธิ
มนุษยชนแห่งชาติจัดให้มีรับฟังข้อเท็จจริงจากผู้ที่ได้รับผลกระทบจากนโยบายปราบปรามยาเสพติด
ของรัฐบาลเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๖ในรูปแบบการจัดประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) เพื่อเปิดโอกาสให้
ประชาชนที่ได้รับผลกระทบแสดงความคิดเห็นต่อการด าเนินนโยบายดังกล่าว เพื่อน ามาเป็นข้อมูล
ประกอบในการจัดท ารายงานการศึกษา
๓.๕.๓ วิเคราะห์สถานการณ์และปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนในช่วง
ระยะเวลาที่มีการด าเนินนโยบายปราบปรามยาเสพติดของรัฐบาล เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๖ มีความ
เชื่อมโยงหรือเป็นผลสืบเนื่องจากการด าเนินนโยบายดังกล่าวหรือไม่ อย่างไร เช่น การด าเนินนโยบาย
ปราบปรามยาเสพติดในลักษณะการเร่งรัด กดดัน และมีข้อบกพร่องในการสั่งการ และการน านโยบาย
ไปปฏิบัติจนก่อให้เกิดผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชน หรือไม่ อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กรณีที่
ในช่วงระยะเวลาที่มีด าเนินนโยบายปราบปรามยาเสพติดแล้วปรากฏว่าได้มีประชาชนจ านวนมากถูกท า
ให้ถึงแก่ความตาย
๓.๕.๔ วิเคราะห์การมอบนโยบาย การสั่งการในการน านโยบายการ
ปราบปรามยาเสพติดของรัฐบาล เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๖ ไปสู่การปฏิบัติ ว่ามีลักษณะที่ถือได้ว่าเข้าข่ายการ
กระท าอันเป็นการสั่งหรือโฆษณา หรือเป็นช่องทางให้เจ้าหน้าที่ของรัฐอ้างค าสั่งหรือหนังสือสั่งการไป
กลั่นแกล้ง จับกุม หรือใช้วิธีการอื่นใดที่ผิดกฎหมายในการจับกุมยึด อายัดทรัพย์สิน หรือไม่
๓.๖ วิเคราะห์ความเป็นไปได้ทางข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย และพยานหลักฐานในการที่
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติจะด าเนินการตามที่มีผู้ร้องเรียนขอให้ฟ้องคดีทั้งทางแพ่งและอาญา
ต่อผู้ออกนโยบายและก ากับดูแลนโยบายดังกล่าว ตามที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช
๒๕๕๐ มาตรา ๒๕๗ วรรคหนึ่ง (๔) ได้ให้อ านาจไว้ รวมทั้งความเป็นไปได้ที่จะด าเนินการต่อผู้กระท า
ผิดทั้งในเขตอ านาจศาลไทย และศาลอาญาระหว่างประเทศในความผิดตามกฎหมายอาชญากรรม
ต่อมนุษยชาติ (Crimes against humanity หรือ Crimen contra omnes)
๓.๗ จัดท าข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายและกฎหมาย
ล าดับรองที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนข้อเสนอเพื่อแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับยาเสพติดประการอื่นๆ เพื่อปกป้อง
คุ้มครองสิทธิมนุษยชนในกรณีการด าเนินนโยบายของรัฐบาลในการปราบปรามยาเสพติดได้อย่างมี
ประสิทธิภาพและเป็นรูปธรรม รวมทั้งเสนอมาตรการชดเชยเยียวยาหรือฟื้นฟูเหยื่อหรือบุคคลผู้ได้รับ
ผลกระทบจากนโยบายปราบปรามยาเสพติดของรัฐบาล เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๖
