Page 335 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 285

 เรื่องสิทธิมนุษยชนนั้นมีมิติที่จะตองพิจารณามากกวาเรื่องกฎหมาย การใชศาสตรตางๆที่หลากหลาย

มาชวยพิจารณาจึงเปนเรื่องสําคัญ ตอใหเราเขียนกฎหมายอยางไรก็ไมประสบผล รัฐ กระบวนการ
และอํานาจทุนลวนเปนตัวการสําคัญในการละเมิดสิทธิมนุษยชน เมื่อระบบการบังคับการเยียวยาไมมี

ประสิทธิภาพ เกิดการแข็งขืนตออํานาจรัฐ เราจึงควรเนนสรางอํานาจทางปญญาใหกับประชาสังคม

เพื่อที่จะมีอํานาจไปคัดงางกับรัฐได

2. ผูแทนองคการอิสระดานสิ่งแวดลอมและสุขภาพ

 งานวิจัยชิ้นนี้ไดกําหนดแนวทางการปองกันการละเมิดสิทธิในสิ่งแวดลอมหรือไม

 ในเรื่องของการทําลายสิ่งแวดลอมซึ่งจะถือวากระทบสิทธิมนุษยชนเมื่อสงผลกับชีวิตและรางกายนั้น
เปนการยากที่จะมาพิสูจนการละเมิดภายหลังที่การทําลายสิ่งแวดลอมไดกระทําลง เพราะในกลาย

กรณีตองใชเวลากวาที่ผลกระทบจะแสดงออกมาใหเห็นในเชิงประจักษ

 เสนแบงในเรื่องกฎหมายธรรมชาติและกฎหมายบานเมืองในบานเราไมชัดเจน ศาลไมกลาที่จะทําหรือ
สรางบรรทัดฐานเชิงรุก ประเทศไทยเราโดนมอมเมาดวยวาทกรรมการพัฒนา ขณะเดียวกันก็โดนการ

ใชอํานาจตามมาตรา 44 เขามายกเวนเรื่อง EIA EHIA ซึ่งมันละเมิดสิทธิ ซึ่งหมายถึงการอนุญาตให
ละเมิดสิทธิไดกอนแลวคอยมาตรวจสอบภายหลัง

3. ผูแทนศาลปกครอง

 ถาเขียนแยกสิทธิเชิงเนื้อหาและสิทธิเชิงกระบวนการออกมาชัดเจนจะทําใหเรื่องกฎหมายสิ่งแวดลอม

มีความชัดเจนขึ้น

 บทบาทในปจจุบันของศาลเปนเชิงรับ เนื่องจากศาลไมมีบทกฎหมายที่จะมารับรองเรื่องสิทธิใน

สิ่งแวดลอม ที่มีแตในพระราชบัญญัติสุขภาพแหงชาติซึ่งไมเพียงพอ สิทธิที่ศาลใชในการพิจารณาเปน

ประจําคือสิทธิมนุษยชน ขอเสนอแนะเรื่องสิ่งแวดลอมที่ผูวิจัยเสนอนั้นเห็นดวยวาควรใสใหชัดเจนทั้ง
ในสวนของเนื้อหาและกระบวนการ

 การอางสิทธิมนุษยชนเพื่อฟองรัฐโดยเฉพาะในเรื่องสิ่งแวดลอมนั้นปจจุบันปรากฏมากในศาล ซึ่งควร
กําหนดเกณฑในการฟองคดีใหชัดเจนเพื่อไมใหเกิดปญหาคดีรกโรงรกศาลได

 อยากใหรัฐธรรมนูญฉบับใหมมีสิทธิชุมชนและสิทธิในสิ่งแวดลอม

 สิทธิชุมชนนั้นมีลักษณะของ collective right แลวสิทธิในสิ่งแวดลอมนั้นเปนสิทธิประเภทไหน คิดวา

สิทธิในสิ่งแวดลอมนั้นนาจะกวางวาสิทธิชุมชน แลวเราจะทําอยางไรให Individual Right และ

Collective Right สามารถไปดวยกันได

4. นายวิศรุต ครุฑไกวัล