Page 329 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

P a ge | 279

โครงการศึกษาวิจัย

เรื่อง “ความสัมพันธระหวางสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดลอม
เพื่อการคุมครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดลอมอยางยั่งยืน”

ความเปนมา

ในปจจุบัน สังคมไทยเริ่มตระหนักถึงความสําคัญของการคุมครองสิ่งแวดลอมที่มีตอชีวิตและสุขภาพ

ของประชาชน เจาหนาที่รัฐ นักวิชาการ ตลอดจนนักเคลื่อนไหวดานสิ่งแวดลอมจํานวนหนึ่งจึงนําเอาประเด็น

เรื่องสิทธิมนุษยชน (Human Rights) มาใชอางอิงเพื่อสนับสนุนหรือผลักดันใหมีการปกปองสิ่งแวดลอม โดย

มักมีการกลาวอางวา “สิทธิในสิ่งแวดลอม (Right to Environment) ไดรับการรับรองในฐานะสิทธิมนุษยชน

ประเภทหนึ่ง การทําลายหรือการทําใหเสื่อมโทรมซึ่งสิ่งแวดลอมจึงเปนการละเมิดสิทธิมนุษยชนดวย” ซึ่งการ

กลาวอางดังกลาวตองการคําอธิบายในทางวิชาการประกอบ

ในทางวิชาการนั้น สิทธิบางประเภทมีฐานะเปนสิทธิมนุษยชน แตสิทธิบางประเภทไมไดมีฐานะเปน
สิทธิมนุษยชน กลาวอีกนัยหนึ่ง คือ สิทธิแตละประเภทไมไดมีฐานะเปนสิทธิมนุษยชนเสมอไป นอกจากนี้ ใน

กรณีที่บางประเทศนําเอาสิทธิมนุษยชนบางประเภทมาเขียนไวในรัฐธรรมนูญของประเทศนั้นๆ ทําใหสิทธินั้นมี
สถานะเปนสิทธิตามรัฐธรรมนูญ (Constitutional Rights) แตถาเปนกรณีอื่นที่มีการนําเอาสิทธิที่ไมใชสิทธิ

มนุษยชนมาเขียนไวในรัฐธรรมนูญ ก็ไมทําใหสิทธิดังกลาวกลายเปนสิทธิมนุษยชน (Human Rights) ขึ้นมาได
แตอยางใด

ในทางกฎหมายสิ่งแวดลอมระหวางประเทศ ไมวาจะเปน Soft Law หรือ Hard Law ก็ตาม แมจะมี

การบัญญัติรับรองถึงความสัมพันธระหวาง “มนุษย” กับ “สิ่งแวดลอม” หรือกลาวถึงความสําคัญของ

“สิ่งแวดลอม” ตอ “สิทธิมนุษยชน” แตยังไมมีการรับรองสิทธิในสิ่งแวดลอมในฐานะสิทธิมนุษยชนประเภท

หนึ่งเปนการเฉพาะ

จึงมีความจําเปนตองทําการศึกษาใหรอบคอบวาสิทธิในสิ่งแวดลอมที่ใชอางนั้นมีสถานะอยางไร ทั้งนี้

ไมวาสถานะของสิทธิในสิ่งแวดลอมจะเปนสิทธิมนุษยชนหรือไม ประเด็นที่สําคัญกวานั้น คือ การปกปอง

สิ่งแวดลอมโดยอาศัยหลักการทางกฎหมายสิทธิมนุษยชนประเภทอื่นขางเคียง เชน สิทธิในชีวิต สิทธิในน้ํา

สิทธิในอาหาร สิทธิในสุขภาพ และหลักการทางกฎหมายเรื่องอื่นควรไดรับการสนับสนุนตอไป