Page 116 - รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการวิจัยเรื่อง ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

104 | P a g e

5.1.1 การนําประเด็นสิ่งแวดลอมมาบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย ยุคกอนป พ.ศ.

2540

บทบัญญัติในรัฐธรรมนูญวาดวยการคุมครองสิ่งแวดลอมในชวงกอนรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย

พ.ศ. 2540 นั้น ปรากฏอยูในรัฐธรรมนูญที่บัญญัติโดยประสงคจะใชอยางถาวร (ไมรวมถึงธรรมนูญหรือ

รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวที่ประกาศใชหลังรัฐประหาร) โดยพบวามีการบัญญัติเรื่องสิ่งแวดลอมไวในรัฐธรรมนูญ

4 ฉบับ คือ รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย

พุทธศักราช 2521 รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534 และรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักร

ไทย พุทธศักราช 2538 ซึ่งเมื่อนํามาพิจารณาตามหลักเกณฑที่กลาวมาขางตนนั้น อาจแยกพิจารณาไดเปนสอง

กลุม

กลุมแรก - ประกอบดวยรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 และรัฐธรรมนูญแหง

ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521

กลุมที่สอง – ประกอบดวยรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534 และรัฐธรรมนูญแหง
ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2538

กลุมแรก รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 และรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักร

ไทย พุทธศักราช 2521 ไดนําเอาประเด็นเรื่องสิ่งแวดลอมมาบัญญัติไวในรัฐธรรมนูญในลักษณะที่เปนหนาที่

ของรัฐในการปกปองสิ่งแวดลอมแตเพียงประการเดียว โดยบัญญัติไวในหมวดแนวนโยบายแหงรัฐ รัฐธรรมนูญ

แหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517 ไดวางหลักไวในมาตรา 77 วา “ใหรัฐพึงบํารุงรักษาสภาพแวดลอม

และความงามทางธรรมชาติ รวมทั้งปาไม ตนน้ํา ลําธาร” และ ในมาตรา 93 ไดวางหลักไววา “ใหรัฐพึงรักษา

สิ่งแวดลอมใหสะอาด” สวนรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2521 ไดวางหลักไวในมาตรา 65

วา “ใหรัฐพึงมีหนาที่ในการรักษาสมดุลของสภาพแวดลอม” ทั้งนี้ เนื่องจากรัฐธรรมนูญทั้งสองฉบับไดบัญญัติ

เรื่องการคุมครองสิ่งแวดลอมไวในหมวดวาดวยแนวนโยบายแหงรัฐ ทําใหไมเกิดพันธะผูกพันที่รัฐจะตองปฏิบัติ

ตามแตประการใด

กลุมที่สอง รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2534 และรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักร

ไทย พุทธศักราช 2538 ไดนําประเด็นเรื่องสิ่งแวดลอมมากําหนดไวเพิ่มจากเดิมที่มีเพียงเรื่องหนาที่ของรัฐ โดย

อาจจําแนกลักษณะการบัญญัติไวเปน 3 ลักษณะในรัฐธรรมนูญแตละฉบับ ดังนี้