Page 27 - สิทธิในกระบวนการยุติธรรม กรณีขอให้ลบประวัติอาชญากร และทำลายแผ่นพิมพ์ลายนิ้วมือ
P. 27
ลหุโทษ หรือความผิดตามกฎหมายว่าด้วยจราจรทางบก หรือความผิดตามกฎหมายอื่นๆ ที่กำาหนดให้มี
โทษปรับสถานเดียว เมื่อมีการนำาคดีขึ้นสู่การพิจารณาของศาลและศาลมีคำาพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษ
ปรับสถานเดียว
๒) กรณีที่เป็นไปตามหมวด ๗ มาตรการพิเศษแทนการดำาเนินคดีอาญา มาตรา ๘๖
และมาตรา ๙๐ แห่งพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว
พ.ศ. ๒๕๕๓ โดยมาตรา ๘๖ วางหลักไว้ว่า กรณีที่เด็กหรือเยาวชนต้องหาว่ากระทำาความผิดอาญา
ซึ่งมีอัตราโทษอย่างสูงตามที่กฎหมายกำาหนดไว้ให้จำาคุกไม่เกินห้าปี ไม่ว่าจะมีโทษปรับด้วยหรือไม่
ก็ตาม ถ้าปรากฏว่าเด็กหรือเยาวชนไม่เคยได้รับโทษจำาคุกโดยคำาพิพากษาถึงที่สุดให้จำาคุก เว้นแต่
เป็นโทษสำาหรับความผิดที่ได้กระทำาโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ หากเด็กหรือเยาวชนสำานึก
ในการกระทำาก่อนฟ้องคดี หากผู้อำานวยการสถานพินิจพิจารณาเห็นว่าเด็กหรือเยาวชนนั้นอาจกลับตน
เป็นคนดีได้โดยไม่ต้องฟ้อง ให้จัดทำาแผนแก้ไขบำาบัดฟื้นฟูให้เด็กหรือเยาวชนปฏิบัติ หากพนักงาน
อัยการเห็นชอบกับแผนดังกล่าวเพื่อประโยชน์สูงสุดของเด็กหรือเยาวชน โดยให้มีการดำาเนินการตาม
แผนแก้ไขบำาบัดฟื้นฟูดังกล่าวได้ทันทีและรายงานให้ศาลทราบ และมาตรา ๙๐ วางหลักไว้ว่า เมื่อมี
การฟ้องคดีต่อศาลว่าเด็กหรือเยาวชนกระทำาความผิดอาญาซึ่งมีโทษอย่างสูงตามที่กฎหมายกำาหนดไว้
ให้จำาคุกไม่เกินยี่สิบปี ไม่ว่าจะมีโทษปรับด้วยหรือไม่ก็ตาม ถ้าปรากฏว่าเด็กหรือเยาวชนไม่เคยได้รับ
โทษจำาคุกโดยคำาพิพากษาถึงที่สุดให้จำาคุกมาก่อน เว้นแต่ความผิดที่ได้กระทำาโดยประมาทหรือความผิด
ลหุโทษก่อนมีคำาพิพากษา หากเด็กหรือเยาวชนสำานึกในการกระทำาและผู้เสียหายยินยอมและโจทก์
ไม่คัดค้าน เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า พฤติการณ์แห่งคดีไม่เป็นภัยร้ายแรงต่อสังคมเกินสมควรและ
ศาลเห็นว่าเด็กหรือเยาวชนอาจกลับตนเป็นคนดีได้ และผู้เสียหายได้รับการชดเชยเยียวยาตามสมควร
หากนำาวิธีจัดทำาแผนแก้ไขบำาบัดฟื้นฟู ซึ่งเป็นประโยชน์ต่ออนาคตของเด็กหรือเยาวชนและต่อผู้เสียหาย
มากกว่าการพิจารณาพิพากษาคดี ให้ศาลมีคำาสั่งให้ผู้อำานวยการสถานพินิจหรือบุคคลที่ศาลเห็น
สมควรจัดให้มีการดำาเนินการเพื่อจัดทำาแผนดังกล่าว หากศาลเห็นชอบด้วยกับแผนแก้ไขบำาบัดฟื้นฟู
ให้ดำาเนินการตามนั้นและให้มีคำาสั่งจำาหน่ายคดีไว้ชั่วคราว
ทั้งสองกรณีดังกล่าวข้างต้น หากผู้มีหน้าที่ปฏิบัติตามแผนแก้ไขบำาบัดฟื้นฟูได้ปฏิบัติ
ตามแผนครบถ้วนแล้วย่อมเป็นผลให้สิทธินำาคดีอาญามาฟ้องเป็นอันระงับไป
๓) กรณีตามมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำาด้วยความรุนแรง
ในครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๐ ที่วางหลักไว้ว่า ในกรณีที่ศาลพิพากษาว่า ผู้กระทำาความรุนแรงในครอบครัว
มีความผิดตามมาตรา ๔ ศาลมีอำานาจกำาหนดให้ใช้วิธีการฟื้นฟู บำาบัดรักษา คุมความประพฤติผู้กระทำา
ความผิด ให้ผู้กระทำาความผิดชดใช้เงินช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ ทำางานบริการสาธารณะ ละเว้นการ
กระทำาอันเป็นเหตุให้เกิดการใช้ความรุนแรงในครอบครัว หรือทำาทัณฑ์บนไว้ ตามวิธีการและระยะเวลา
ที่ศาลกำาหนดแทนการลงโทษผู้กระทำาความผิดก็ได้ หากได้ปฏิบัติตามมาตรการแทนการลงโทษ
ครบถ้วนแล้ว เป็นผลให้ไม่มีการลงโทษ หรือในกรณีที่มีการยอมความ การถอนคำาร้องทุกข์ หรือการ
ถอนฟ้องในความผิดตามมาตรา ๔ ให้พนักงานสอบสวนหรือศาล แล้วแต่กรณี จัดให้มีการทำาบันทึก
26
สิทธิในกระบวนการยุติธรรม กรณีขอให้ลบประวัติอาชญากร และทำาลายแผ่นพิมพ์ลายนิ้วมือ
