Page 165 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

ผ - | ๓๑

กรณีร้องเรียนที่ ๑๐๕/๒๕๔๙ รายงานที่ ตส. ๒๔๙/๒๕๕๐

เรื่อง สิทธิชุมชน กรณีโครงการอ่างเก็บน้ําในพื้นที่ตําบลศรีดงเย็น อําเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่

สภาพปัญหา

โครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ําในพื้นที่ตําบลศรีดงเย็น อําเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเกิดขึ้น

ภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรีสัญจรที่สวนสัตว์เปิดจังหวัดเชียงใหม่ จะทําให้น้ําท่วมพื้นที่ป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์
และพื้นที่ทํากินของชาวบ้าน

๑. จากการตรวจสอบพื้นที่ตามหลักที่กรมชลประทานปักไว้ พบว่า พื้นที่น้ําท่วมน่าจะถึงบ้านหัวฝาย โดย
ตัวอ่างเก็บน้ําจะสร้างกั้นแม่น้ําฝางระหว่างเขาปางมะขามป้อมกับเขาสันแผนที่ บริเวณพื้นที่สร้างตัวอ่างเก็บน้ําอยู่

ติดกับถนนสายหลักของอําเภอ (ถนนสาย ๑๐๖ บริเวณกิโลเมตรที่ ๑๑๖) ซึ่งหากมีการสร้างอ่างเก็บน้ําจริงจะต้อง
ย้ายถนนดังกล่าว นอกจากนี้จะทําให้น้ําท่วมบ้านปางมะขามป้อม หมู่ที่ ๑๔ บ้านห้วยโป่ง หมู่ที่ ๑๐ บ้านหัวฝาย

หมู่ที่ ๑๐ ตําบลศรีดงเย็น และน้ํายังท่วมโรงเรียนบ้านหัวฝาย และอาจท่วมถึงวัดหัวฝาย โบสถ์คาทอลิก ทั้งที่
ชุมชนมีสิทธิที่จะเลือกในการกําหนดวิถีชีวิตของตนเอง ในการที่จะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ดี เพื่อให้ดํารงชีพอยู่ได้

อย่างปกติสุขและต่อเนื่อง ดังนั้น หากมีการก่อสร้างอ่างเก็บน้ําต้องมีการโยกย้ายชุมชนออกไปจํานวนมาก อันเป็น

การละเมิดสิทธิของชุมชน และยังเป็นการทําลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่น้ําจะท่วมป่าไม้บริเวณกว้าง
อีกด้วย

๒. นอกจากนี้ชาวบ้านในพื้นที่ใช้ระบบการจัดการน้ําโดยระบบเหมืองฝาย จะมีฝายไม้ ๓ ฝาย ชาวบ้านมี
น้ําใช้อย่างอุดมสมบูรณ์และไม่เคยมีปัญหาการขาดแคลนน้ํามาก่อน ซึ่งการก่อสร้างอ่างเก็บน้ําย่อมไปทําลายระบบ

เหมืองฝายของชุมชน อันเป็นภูมิปัญญาของท้องถิ่น และที่ผ่านพ้นมาระบบจัดการน้ําของกรมชลประทานที่ไปทับ

ซ้อนกับระบบเหมืองฝายของชุมชน กลับสร้างปัญหาให้ชุมชนไม่มีน้ําใช้สอยเช่นที่เคยได้รับจากระบบเหมืองฝาย
เดิม ชุมชนย่อมมีสิทธิอันชอบธรรมในการที่จะรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่นของตนไว้

มติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

กรมชลประทาน ให้ระงับโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ําปางมะขามป้อม และการดําเนินการใดๆ เกี่ยวกับ
โครงการดังกล่าว ที่หมู่ที่ ๑๔ ตําบลศรีดงเย็น อําเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ ทั้งนี้ ให้เริ่มดําเนินการภายใน

ระยะเวลา ๖๐ วัน นับแต่วันที่ได้รับรายงานผลการตรวจสอบ

การแก้ไขปัญหาของหน่วยงานตามมติของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

กรมชลประทาน ได้ให้ข้อมูลว่า โครงการดังกล่าวยังมิได้กําหนดแผนงานก่อสร้าง อยู่ในระหว่างการเตรียม

การศึกษาความเหมาะสมและจัดทําผลกระทบสิ่งแวดล้อม เมื่อได้ข้อมูลแล้วจะทําการรับฟังความคิดเห็นของ
ประชาชนต่อไป

และได้ให้ข้อคิดเห็นว่า การที่ กสม.มีมติให้ยกเลิกโครงการนั้น เป็นมติที่ยังขาดการข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ
การศึกษา ความเหมาะสม และรับฟังความคิดเห็นของผู้มีส่วนได้เสีย ในพื้นที่ก่อน

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา