Page 161 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ
P. 161
ผ - | ๒๗
กรณีร้องเรียนที่ ๕๖/๒๕๔๙ รายงานที่ ตส. ๒๓๔/๒๕๕๐
เรื่อง สิทธิชุมชน และสิทธิในทรัพย์สิน กรณีโครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ําลํารูใหญ่
สภาพปัญหา
โครงการก่อสร้างบ่อพักน้ําดิบในพื้นที่ตําบลลําแก่น อําเภอท้ายเหมือง จังหวัดพังงา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ
โครงการอ่างเก็บน้ําลํารูใหญ่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาหลัก - ลํารู อาจจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิทธิในทรัพย์สิน
ของประชาชน ทั้งเป็นที่อยู่อาศัย ที่หลบภัยจากเหตุธรณีพิบัติภัยสึนามิ และการพัฒนาพื้นที่ท่องเที่ยวของชุมชน
๑. โครงการบ่อพักน้ําดิบ เป็นโครงการพัฒนาที่ขาดกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนตั้งแต่เริ่ม
โครงการ และทําให้ประชาชนวิตกกังวลเรื่องการสูญเสียที่ดิน เนื่องจากผู้ร้องแจ้งว่าไม่เคยได้รับรู้ ไม่เคยเข้าร่วม
การประชุม การที่บริษัทที่ปรึกษาอ้างว่าได้มีการทําประชาพิจารณ์แล้วนั้น ผู้เข้าร่วมการประชุมมิได้เป็นเจ้าของ
ที่ดินที่จะถูกใช้ก่อสร้างโครงการบ่อพักน้ําดิบ ซึ่งตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๔๐ มาตรา ๔๙
ได้บัญญัติให้ต้องมีการกําหนดค่าทดแทนที่เป็นธรรม โดยพิจารณาถึงราคาที่มีการซื้อขายในปัจจุบัน กับทั้งจากการ
ตรวจสอบพบว่า การกําหนดราคาค่าทดแทนขาดการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ได้รับผลกระทบ เป็นผลให้ชาวบ้าน
ที่จะถูกเวนคืนไม่ยินยอมในการสูญเสียที่ดิน และราคาที่ดินที่กําหนดไว้ก็ไม่เหมาะสม
ดังนั้น การที่ชุมชนบริเวณก่อสร้างโครงการบ่อพักน้ําดิบได้อยู่อาศัยมาเป็นเวลาช้านานแล้ว การก่อสร้างบ่อ
พักน้ําดิบอ้างว่าเพื่อประโยชน์ในการใช้น้ําของฐานทัพเรือทับละมุ และเพื่อพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว แต่ให้ชุมชนบริเวณ
ดังกล่าวต้องยอมเสียสละที่ดินและเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของตนเอง จึงถือเป็นการละเมิดสิทธิของชุมชนอย่างไม่
เหมาะสม
๒. โครงการอ่างเก็บน้ําคลองลํารูใหญ่ ตั้งอยู่บริเวณคลองลํารู คลองลํารูด้วน และใกล้เคียง ซึ่งอยู่ในพื้นที่
เขตอุทยานแห่งชาติเขาหลัก-ลํารู ซึ่งมีสภาพทรัพยากรที่อุดมสมบูรณ์ กับทั้งพื้นที่ก่อสร้างเป็นภูเขาที่มีรอยดินถล่ม
เก่าหลายแห่ง ในช่วงปี พ.ศ. ๒๕๐๕ ที่เป็นผลจากพายุแฮเรียต มีการทําเหมืองแร่ดีบุกในอดีตบริเวณใกล้เคียงกับ
คลองลํารูด้วน ประกอบกับมีแนวรอยเลื่อนในบริเวณนี้ ทําให้หินมีการแตกหักมากและผุพังเร็ว และในปี พ.ศ.
๒๕๔๔ พบว่า บางแห่งชั้นดินเกิดการคืบตัว และมีร่องรอยการถูกกัดเซาะรุนแรง ได้มีหน่วยงานพยายามแก้ไขรอย
ดินถล่มที่ถูกกัดเซาะทุกปี โดยการปลูกหญ้าแฝก แต่หญ้าแฝกเจริญเติบโตช้ามากหรือเติบโตไม่ได้ เนื่องจากบริเวณ
ที่ปลูกหญ้าแฝกเป็นหินแกรนิตผุไม่ใช่ดิน
นอกจากนี้ โครงการอ่างเก็บน้ําคลองลํารูใหญ่เป็นโครงการที่สร้างเพื่อสนับสนุนโครงการพัฒนาพื้นที่
ชายฝั่งทะเลภาคใต้ (The Southern Seaboard Development Project: SSDP) ซึ่งจะมีโครงการพัฒนาการ
ขนส่งทางน้ํา แต่ปรากฏว่าปัจจุบันโครงการพัฒนาพื้นที่ชายฝั่งทะเลภาคใต้ (The Southern Seaboard
Development Project: SSDP) ดังกล่าวได้ถูกยกเลิกไปแล้ว
ดังนั้น โครงการก่อสร้างอ่างเก็บน้ําลํารูใหญ่จึงไม่มีความจําเป็นและไม่เหมาะสมที่จะก่อสร้างในพื้นที่เขต
อุทยานแห่งชาติ เพราะเป็นการทําลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเกินจําเป็น
รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา
