Page 81 - รายงานประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี 2551 - 2552
P. 81
79
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ร้องเรียนเรื่องการซ้อมทรมานที่ไม่ก่อให้เกิดบาดแผลทางกายภาพ เช่น การจับกดน้ำา การมัดไว้
กลางแดด การให้อยู่ในห้องที่เย็นหรือร้อนจัดโดยไม่สวมใส่เสื้อผ้า เป็นต้น
ในกรณีการซ้อมทรมาน รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ บัญญัติไว้
ในมาตรา ๓๒ (๕) ให้สามารถร้องต่อศาลเพื่อให้สั่งระงับหรือเพิกถอนการกระทำาหรือให้เยียวยาความ
เสียหายที่เกิดขึ้นได้
ส่วนสาเหตุที่ผู้ถูกซ้อมทรมานจำานวนมากไม่ได้ร้องเรียน เพราะผู้ที่ทำาการสอบสวนและ
กระทำาการซ้อมทรมานเป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ผู้ถูกกระทำาหลายคนจึงไม่กล้าที่จะออกมาร้องเรียนด้วย
เกรงภยันตรายที่อาจเกิดขึ้นในภายหลัง ในขณะที่กฎหมายบัญญัติไว้ด้วยเจตนาที่ดี แต่วิธีปฏิบัติกลับ
ไม่เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยปราศจากการตรวจสอบ ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำาให้ไม่สามารถ
แก้ไขปัญหาความไม่สงบในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ได้
ประเด็นปัญหาและผลกระทบ
๑. กรณีการออกหมายจับ มีข้อสังเกตว่า ในสภาวะปกติ หมายจับซึ่งเป็นหมายอาญาตาม
มาตรา ๒ (๙)แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาของไทย ฝ่ายตุลาการได้มีการออกแนว
ปฏิบัติในการดำาเนินการออกหมายดังกล่าวไว้อย่างชัดเจน ปรากฏตามข้อบังคับของประธานศาล
ฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการออกคำาสั่งหรือหมายอาญา พ.ศ.๒๕๔๘ ซึ่งมุ่งหมายที่จะ
ประกันสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานของบุคคล อันเป็นการสอดคล้องกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ มาตรา ๓๑ ซึ่งทางปฏิบัติก็คือการออกคำาสั่งหรือออก
หมายอาญาโดยศาลจะดำาเนินการโดยยึดถือหลักนิติธรรม
ในขณะที่การออกหมายจับตามกฎหมายพิเศษ ในพื้นที่ที่อยู่ภายใต้สภาวะที่ไม่ปกติดังเช่น
ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ปรากฏว่ามีเพียงขั้นตอนการขอออกหมายจับและควบคุมตัวผู้ต้อง
สงสัย ซึ่งเป็นไปตามระเบียบกองอำานวยการรักษาความมั่นคงภายใน (กอ.รมน.) ภาค ๔ ว่าด้วย
วิธีปฏิบัติงานของพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามมาตรา ๑๑ แห่งพระราชกำาหนดการบริหารราชการใน
สถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.๒๕๔๘ ลงนามโดยแม่ทัพภาคที่ ๔ (หรือระเบียบ กอ.รมน.ฯ) เท่านั้น โดย
ไม่ปรากฏว่ามีการกำาหนดกฎเกณฑ์ วิธีการ หรือแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการออกคำาสั่งหรือออกหมายจับ
ตามกฎหมายพิเศษโดยศาลยุติธรรมแต่อย่างใด และมิได้เป็นไปตามหลักการการตรวจสอบถ่วงดุลโดย
ฝ่ายตุลาการ
๒. กรณีไม่มีการจัดทำาสารบบหมายจับตามพระราชกำาหนดการบริหารราชการใน
สถานการณ์ฉุกเฉินฯ ซึ่งสารบบหมายจับดังกล่าวนี้ จำาเป็นต้องมีและต้องเปิดเผย เนื่องจากเป็น
สิทธิของผู้ถูกควบคุมตัวในการเข้าถึงตรวจสอบและรับทราบพยานหลักฐานตามสมควร อันเป็นสิทธิ
ขั้นพื้นฐานในกระบวนการยุติธรรม เมื่อเปรียบเทียบกับระบบการจัดทำาบันทึกในการออกหมายจับตาม
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
