Page 114 - รายงานผลการศึกษาวิจัยเพื่อจัดทำข้อเสนอแนะ มาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน (ฉบับสมบูรณ์)

บทที่ 3
สถานการณ์ในประเทศไทย

บ้านบางกลอยหายตัวไปหลังจากถูกเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานควบคุมตัวฐานครอบครองน้ าผึ้งป่า 6

3
ขวด ซึ่งในปี พ.ศ. 2562 นายพอละจี รักจงเจริญ ได้เสียชีวิตแล้ว
ส าหรับกรณีเจ้าหน้าที่อุทยานได้เผาท าลายบ้าน ยุ้งข้าว สิ่งปลูกสร้าง และทรัพย์สินของชาวกะเหรี่ยง

ซึ่งชาวกะเหรี่ยงได้ยื่นค าฟ้องต่อศาลปกครอง และในเวลาต่อมาศาลปกครองกลางได้ตัดสินว่า ปฏิบัติการของ
เจ้าหน้าที่เป็นไปโดยชอบตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 แต่ให้จ่ายค่าสินไหมทดแทนข้าวของ

เครื่องใช้ในบ้านที่ถูกเผาคนละ 10,000 บาท แม้ว่าภายหลังชาวกะเหรี่ยงจะได้อุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดให้

กลับค าพิพากษาของศาลปกครองกลางก็ตาม ศาลปกครองสูงสุดก็เพียงแต่พิจารณาก าหนดค่าเสียหายจากการ
ถูกเผาข้าวของเครื่องใช้ในบ้านให้ใหม่เท่านั้น โดยมิได้โต้แย้งในประเด็นว่าการกระท าของเจ้าหน้าที่อุทยานนั้น

4
ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
นอกจากการด าเนินการทางศาลแล้ว ชาวกะเหรี่ยงบ้านโป่งลึก-บ้านบางกลอย ได้ด าเนินการร้องเรียน

กับส านักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ซึ่งคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้ออกรายงาน
ข้อเสนอแนะที่ 3/2561 ข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน รวมทั้ง

ข้อเสนอแนะในการแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบ หรือค าสั่ง กรณีการก าหนดเขตพื้นที่ในการท ากิน
การอยู่อาศัย และการด าเนินวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงและชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมในเขตป่าสงวน

แห่งชาติและเขตอุทยานแห่งชาติ ซึ่งเป็นการเสนอแนะมาตรการแก้ไขและเยียวยาผลกระทบที่เกิดจากค าสั่ง

คณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 64/2557 เรื่อง การปราบปรามและการหยุดยั้งการบุกรุกท าลายทรัพยากร
ป่าไม้ และค าสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 66/2557 เรื่อง เพิ่มเติมหน่วยงานส าหรับการปราบปราม

หยุดยั้งการบุกรุกท าลายทรัพยากรป่าไม้ และนโยบายการปฏิบัติงานเป็นการชั่วคราวในสภาวการณ์ปัจจุบัน
และกฎหมายระดับพระราชบัญญัติอื่นๆ ที่เข้าไปกระทบต่อสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยง ซึ่งสามารถสรุปผล

5
ข้อเสนอแนะได้ดังนี้
1. หน่วยงานของรัฐตามค าสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 64/2557 และ 66/2557 ควรยุติ

การจับกุมกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงและชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม ซึ่งยังประสงค์ให้มีการพิสูจน์สิทธิว่าเป็นผู้อยู่อาศัย
มาก่อนการประกาศเป็นพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติและอุทยานแห่งชาติ โดยเฉพาะการใช้วิธีการรุนแรงโดยขับไล่

เผาท าลายพืชผลอาสิน หรือทรัพย์สิน และหน่วยงานของรัฐจะด าเนินการขับไล่หรือไล่รื้อผู้บุกรุกได้หลังจากที่มี

การด าเนินการพิสูจน์สิทธิและเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมจนคดีถึงที่สุดแล้วเท่านั้น

2. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมควรพิจารณาทบทวนและปรับปรุงขั้นตอนก่อนการ

ประกาศเขตอุทยานแห่งชาติหรือเขตป่าสงวนแห่งชาติ ตลอดจนแนวทางล าดับแรกในการจัดการปัญหา
ข้อพิพาทในการใช้ประโยชน์หรือการถือครองพื้นที่ระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงและชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมกับ

3 มติชนสุดสัปดาห์. (2562). ผ่าคดีฆาตกรรม “บิลลี่” หลักฐานชัดฆ่าเผายัดถัง “ชัยวัฒน์” ยันไม่เกี่ยวข้อง อ้างมีคนเห็นเดินที่ชะอ า.
มติชนสุดสัปดาห์. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2562. จาก https://www.matichonweekly.com/column/article_227159
4 ค าพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อส. 4/2561.
5 รายงานข้อเสนอแนะที่ 3/2561.

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย 3-3