Page 114 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ
P. 114
๓.๔.2 การก�าหนดอุทยานแห่งชาติ (กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม)
อุทยานแห่งชาติ คือ พื้นที่ประกอบด้วยทรัพยากรธรรมชาติที่มีความสำาคัญทางระบบนิเวศวิทยา
อันมีความสวยงามที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาตินั้นๆ
ในประเทศไทยมีอุทยานแห่งชาติ จำานวน ๑๒๗ แห่ง เนื้อที่ ๓๘,๘๕๘,๙๑๗ ไร่ (ข้อมูลจากพระราช
กฤษฎีกาประกาศอุทยานฯ จนถึงปัจจุบัน)
ในการประกาศจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ ประเทศไทยได้เริ่มให้ความสำาคัญและสำารวจพื้นที่เพื่อการ
อนุรักษ์ในรูปแบบอุทยานแห่งชาติมาตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๐๕ และได้สำารวจและประกาศจัดตั้งเป็นอุทยาน
แห่งชาติแห่งแรกขึ้น คือ อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ในวันที่ ๑๘ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๕
ขั้นตอนกระบวนงานการประกาศจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ เมื่อรัฐบาลเห็นสมควรกำาหนดบริเวณที่ดิน
ที่มีสภาพธรรมชาติอุดมสมบูรณ์สวยงามและเป็นที่น่าสนใจให้คงอยู่ในสภาพธรรมชาติเดิมหรือสงวนไว้เพื่อ
ประโยชน์แก่การศึกษาและความรื่นรมย์ของประชาชน ก็สามารถดำาเนินการเพื่อประกาศจัดตั้งเป็นอุทยาน
แห่งชาติได้ โดยมีพระราชกฤษฎีกาและแผนที่แสดงแนวเขตบริเวณที่กำาหนดแนบท้ายพระราชกฤษฎีกา
ด้วย ในการกำาหนดที่ดินให้เป็นอุทยานแห่งชาติกระทำาได้ โดยอาศัยอำานาจตามความแห่งพระราช
บัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๐๔ และพระราชกำาหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ
พ.ศ.๒๕๓๒ ซึ่งที่ดินบริเวณที่จะกำาหนดเป็นอุทยานแห่งชาติจะต้องเป็นที่ดินที่มิได้อยู่ในกรรมสิทธิ์ หรือ
ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายของบุคคลหนึ่งบุคคลใดซึ่งมิใช่ทบวงเมือง
ในการกำาหนดพื้นที่อุทยานแห่งชาติมีหลักเกณฑ์ในการพิจารณา คือ (๑) พื้นที่ที่จะประกาศ
เป็นอุทยานแห่งชาติจะต้องเป็นพื้นที่ที่มีขนาดใหญ่เพียงพอที่จะรักษาสถานะทางนิเวศวิทยาของพื้นที่
ไว้ได้ ซึ่งตามหลักสากลได้กำาหนดมาตรฐานไม่น้อยกว่า ๑๐ ตารางกิโลเมตร แต่ทั้งนี้ มิใช่เป็นเกณฑ์
ตายตัวขึ้นอยู่กับคุณค่าของพื้นที่ที่จะกำาหนดเป็นอุทยานแห่งชาติเป็นสำาคัญ (๒) จะต้องประกอบไป
ด้วยทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ เช่น ป่าไม้ที่น่าสนใจ มีจุดเด่นที่เป็นเอกลักษณ์หรือมีคุณค่าทาง
ประวัติศาสตร์ หรือมนุษยศาสตร์ และ (๓) จะต้องเหมาะสมต่อการท่องเที่ยว พักผ่อน พักแรมหรือ
การศึกษาหาความรู้
การประกาศจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ มีขั้นตอนในการดำาเนินงาน ดังนี้
(๑) กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช แต่งตั้งเจ้าหน้าที่ไปดำาเนินการสำารวจข้อมูล
รายละเอียดพื้นที่ที่เหมาะสมในการประกาศเป็นเขตอุทยานแห่งชาติ เมื่อได้ข้อมูลแล้วนำามาดำาเนินการ คือ
เจ้าหน้าที่อย่างน้อย ๓ ฝ่าย พิจารณาความเหมาะสมของข้อมูลรายละเอียดของพื้นที่แห่งท้องที่ นำาข้อมูล
การมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำาหนดแนวเขตที่ดินของรัฐ 11๓
