Page 65 - คู่มือสิทธิมนุษยชนศึกษาสำหรับประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้
P. 65
3. สภาพการณ์ที่ถือเป็นบุคคลที่ทรงความสามารถในการแสดงออก
ทางพฤติกรรมที่สมบูรณ์ คือ บุคคลที่บรรลุศาสนภาวะ และมีสติสัมปชัญญะ
สมบูรณ์ โดยปกติแล้วการถือเป็นบุคคลที่ทรงความสามารถในการแสดงออก
ทางพฤติกรรมที่สมบูรณ์นั้นมีความเกี่ยวข้องกับปัญญา ซึ่งเมื่อใดที่บุคคล
คนหนึ่งมีปัญญาอย่างสมบูรณ์แล้วบุคคลคนนั้นก็ย่อมสามารถถือได้ว่า
เป็นบุคคลที่ทรงความสามารถในการแสดงออกทางพฤติกรรมที่สมบูรณ์
แต่ปัญญาเป็นนามธรรมที่ไม่สามารถรับรู้ รับทราบและกำาหนดเป็นเกณฑ์
ได้อย่างชัดเจน กฎหมายจึงกำาหนดการบรรลุศาสนภาวะเพื่อเป็นเกณฑ์แทน
โดยใช้สัญลักษณ์ต่างๆ เพื่อเป็นที่มาของการรู้ การทราบว่าบุคคลคนหนึ่ง
ได้มีปัญญาอย่างสมบูรณ์แล้ว สัญลักษณ์ต่างๆ ดังกล่าว อาจจะเป็นอายุ
ที่กฎหมายกำาหนด หรือการเคลื่อนของน้ำาอสุจิ หรือการมีประจำาเดือน
ในสตรีเพศ เป็นต้น
สิ่งที่เป็นอุปสรรค บั่นทอน หรือลดระดับลักษณะการทรงความสามารถ
ของบุคคล (The symptoms of legal capacity : )
นักวิชาการอุศุลฟิกฮ์ (นักวิชาการในสาขาวิชาที่ว่าด้วยการวิเคราะห์สังเคราะห์
หลักการต่างๆ ซึ่งจะนำาไปสู่การวินิจฉัยข้อกฎหมายและข้อบัญญัติในอิสลาม)
ได้ให้ความหมายของสิ่งที่เป็นอุปสรรค ขัดขวาง บั่นทอนลักษณะ
การทรงความสามารถของบุคคล ไว้ว่า “สภาพการณ์ใดที่ได้เกิดขึ้น
กับบุคคลแล้วจะทำาให้ลักษณะการทรงความสามารถของบุคคลนั้น
ลดลงหรือหมดไป” บางท่านได้ให้ข้อจำากัดความว่า “สิ่งต่างๆ ที่มีผล
ต่อการเปลี่ยนแปลงข้อกฎหมาย และทำาให้บุคคลหลุดพ้นออกจาก
ภาวการณ์อยู่ภายใต้สภาพบังคับของข้อกฎหมาย หรือทำาให้ได้รับการ
ลบล้างผลของมัน”
จากคำานิยามข้างต้น สามารถกล่าวได้ว่าสภาพการณ์ที่ได้เกิดขึ้น
กับบุคคลในช่วงหนึ่งช่วงใดของชีวิตที่มีผลทำาให้เกิดการเปลี่ยนแปลง
ข้อกฎหมายในเชิงคุ้มครอง ปกป้องสิทธิของบุคคลนั้น และทำาให้เกิด
คู่มือสิทธิมนุษยชนศึกษาสำาหรับประชาชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ 49
