Page 460 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

8.2 แนวความคิดและการปฏิบัติในการบริหารจัดการที่ดินเอกชน

8.2.1 แนวคิด

ที่ดินรัฐ เอกชนสามารถเขาถือครองและทําประโยชนได โดยรับอนุญาตจากผูมีอํานาจแหงรัฐ
ภายใตความคิด เหตุและผลของผูมีอํานาจ ณ ขณะนั้น ลักษณะการถือครองที่ดินเริ่มดวยการอาศัยผืนดิน

เปนถิ่นที่อยู ที่ทํากิน ความกาวหนาของระบบการคา การเงินทําใหที่ดินและสิทธิในที่ดินมีราคาและถือเอาได
ผูมีกําลังคาและลงทุนสามารถครอบครองไดตามความเปนจริง

การออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน
เอกสารสิทธิในที่ดินสมัยสุโขทัย กรรมสิทธิ์ในที่ดินเปนของผูบุกเบิกหักรางถางพงในที่ดินเมื่อเพาะปลูก

ไดผลประโยชนและพระเจาแผนดินทรงโปรดใหที่ดินนั้น สมัยกรุงศรีอยุธยา ที่ดินเปนของพระเจาแผนดิน
ผูที่จะไดที่ดินตองขออนุญาตจับจองหรือรอทางราชการจัดใหราษฎรในฐานะผูอาศัยตองเสียภาษี โฉนดเปนคูมือ

สําหรับประโยชนในการเก็บภาษี สมัยกรุงรัตนโกสินทร
1. หนังสือสําคัญสําหรับที่บาน สมัยรัชกาลที่ 3 ออกเพื่อเปนหลักฐานและของเขตที่ดินที่ตนปลูกบาน

อยูอาศัยเทานั้น สามารถเปลี่ยนเปนโฉนดที่ดินไดเมื่อมีประกาศออกโฉนดในพื้นที่นั้น
2. ตราแดงหรือโฉนดตราแดง สมัยรัชกาลที่ 4 เปนหนังสือสําคัญสําหรับที่ดินที่เปนที่นาเพื่อประโยชน

ในการเก็บเงินคานา
สมัยกรุงรัตนโกสินทร - สมัยรัชกาลที่ 5 (ขอ 3. - 33.)

3. โฉนดสวน ออกเพื่อเก็บอากรสวน
4. โฉนดปา ออกเพื่อเก็บอากรตามจํานวนเนื้อที่

5. ใบเดินทุง รางขอมูลรายละเอียดเกี่ยวกับที่ดิน กอนทําเปนใบไตสวน
6. ใบไตสวน ใบหมายเขตที่ดิน เปนบันทึกการสอบสวนหรือหนังสือแสดงการสอบสวนเพื่อโฉนดที่ดิน

สามารถโอนไดโดยทําเปนหนังสือหรือจดทะเบียนตอพนักงานที่ดินจังหวัดหรือเจาพนักงานที่ดินจังหวัดสาขา
7. ใบนํา ทําขึ้นเพื่อทดแทนใบไตสวน ตอมามีการสั่งยกเลิก

8. ใบเหยียบยํ่า เปนหนังสือที่เปนใบอนุญาตใหเขาจับจองที่ดิน เขาหักรางถางพงทําประโยชนในที่ดิน
ซึ่งจะตองทําใหแลวเสร็จภายในเวลาที่กฎหมายกําหนด มิฉะนั้นสิ้นสิทธิ

9. ตราจอง เปนหนังสือสําคัญที่ออกใหในที่ดินซึ่งไดทําประโยชนแลว แตทางการยังโฉนดแผนที่
ไปไมถึง จึงออกตราจองใหเปนการชั่วคราวกอนเพื่อแลกเปลี่ยนเปนโฉนดแผนที่ในภายหลัง

10. ตราจองที่ตราวา “ไดทําประโยชนแลว” (ออกตั้งแตสมัยรัชกาลที่ 8 - ปจจุบันไมมีการออก)
เปนหนังสือสําคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดินเชนเดียวกับโฉนดแผนที่

11. แบบหมายเลข 3 (ปจจุบันไมมีการออก) เปนหนังสือรับรองการทําประโยชนออกตามกฎกระทรวง
ตามความในพระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2479

12. โฉนดแผนที่เปนหนังสือแสดงกรรมสิทธิ์ในที่ดินมีแผนที่จําลองไวดานหลัง ออกตามประกาศ
ออกโฉนดที่ดิน ร.ศ. 120 (พ.ศ. 2444) และออกตามพระราชบัญญัติออกโฉนดที่ดิน ร.ศ. 127 (พ.ศ. 2451)

รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข 439
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”