Page 459 - รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง เพื่อปรับปรุงแก้ไขนโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนด้านที่ดินและป่า

สํานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ
National Human Rights Commission of Thailand

ภายหลังจากที่ประเทศเปลี่ยนแปลงทางปกครองเปนระบอบประชาธิปไตย พ.ศ. 2475 เปนตนมา
มีกฎหมายหลายฉบับที่มุงถึงการบริหารงานที่ดินของรัฐ ไดแก พระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2485

พระราชบัญญัติวาดวยการหวงหามที่ดินรกรางวางเปลาอันเปนสาธารณสมบัติของแผนดิน พ.ศ. 2478
พระราชบัญญัติควบคุมการไดมาซึ่งที่ดินโดยหางหุนสวนและบริษัทจํากัดเพื่อคากําไร พ.ศ. 2485 และพระราชบัญญัติ

ที่ดินในสวนที่เกี่ยวกับคนตางดาว พ.ศ. 2486
ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ไดประมวลเอากฎหมายฉบับตาง ๆ ที่เกี่ยวของกับงานที่ดิน

เปนกฎหมายที่จัดระบบการถือครองที่ดินของเอกชนโดยกําหนดประเภทของเอกสารสิทธิเปน โฉนดที่ดิน
และหนังสือรับรองการทําประโยชนที่แสดงความเปนกรรมสิทธิ์และสิทธิครอบครอง กฎหมายฉบับนี้มีการแกไข

เพิ่มเติมมากถึง 13 ครั้ง
14
สมัยรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต (พ.ศ. 2501 - 2506) อยูในชวงเวลาที่โลกถูกแบงออกเปน
สองอุดมการณ คือ อุดมการณแบบเศรษฐกิจเสรีนําโดยสหรัฐอเมริกาและอุดมการณเศรษฐกิจแบบรวมศูนย
(คอมมิวนิสต) นําโดยสหภาพโซเวียตและสาธารณรัฐประชาชนจีน หรือที่เรียกวา สงครามเย็น ประเทศไทย

กลายเปนเปาหมายและจุดยุทธศาสตรของทั้งสองอุดมการณ ประเทศสหรัฐอเมริกาและธนาคารโลกไดยื่นขอเสนอ
ใหความชวยเหลือทางการเงิน การทหาร การศึกษา รวมทั้งแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 1 จากธนาคารโลก

สงผลใหการดําเนินนโยบายของรัฐบาลถูกชี้นําโดยสหรัฐอเมริกาและธนาคารโลก เชน การยกเลิกกฎหมาย
บางมาตราของพระราชบัญญัติใหใชประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 ที่จํากัดการถือครองหรือหามการถือครอง

ของคนตางชาติ นอกจากนั้น ยังปรับปรุงกฎหมายสงเสริมการลงทุนใหเอกชนและตางชาติไดสิทธิประโยชน
และความสะดวกรวดเร็วในการลงทุนประกอบการทางเศรษฐกิจในประเทศไทยยิ่งขึ้น จึงสงเสริมใหเกิด

การถือครองที่ดินแบบกระจุกตัวอยูกับนายทุนเปนสวนใหญในขณะที่ชาวไรชาวนาตองสูญเสียที่ดิน
พัฒนาการของกฎหมายวาดวยการจัดที่ดินตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. 2511
15
วางรูปแบบการจัดที่ดินเปนนิคมสรางตนเอง และนิคมสหกรณที่ใหสมาชิกเขาทําประโยชนในที่ดินไมเกิน 50 ไร
เชนเดียวกับพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2518 ปญหาของเกษตรกรที่เกี่ยวของ

กับเอกสารสิทธิการถือครองที่ดินก็คือเอกสารสิทธิบางประเภท เชน น.ส.3, น.ค.1, ส.ป.ก. 4 - 01 เปนตน
เปนเอกสารที่เกษตรกรสวนใหญถือครองอยูแตไมสามารถนําไปใชเปนหลักประกันเงินกูจากสถาบันการเงิน

และธนาคารได จึงไดเปนนโยบายใหมีการแปลงสินทรัพยเปนทุนดวยการใหหนวยงานของรัฐที่เกี่ยวของ
ใหการรับรองเอกสารสิทธิประเภทนั้น ๆ เพื่อกูเงินได

14 วีรวัฒน อริยะวิริยานันท, พุทธกาล รัชธร, แล ดิลกวิทยรัตน, วิวัฒนาการของการปฏิรูปที่ดินในประเทศไทย : ศึกษาเฉพาะ
กรณีการออกกฎหมายปฏิรูปที่ดิน (พ.ศ. 2475 - 2518)
15 รังสรรค แสงสุข, สุนีย มัลลิกะมาลย, พัฒนาการกฎหมายวาดวยการถือครองที่ดินเอกชน, พ.ศ. 2550

438 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”