Page 25 - เสียงจากประชาชน การต่อสู้เพื่อสิทธิในที่ดิน กรณีร้องเรียน 2545-2550. เล่ม 5 : "การจัดการสวนป่าของรัฐและเอกชน"
P. 25
‡ ’¬ß®“°ª√–™“™π °“√µàÕ Ÿâ‡æ◊ËÕ ‘∑∏‘„π∑’Ë¥‘π °√≥’√âÕ߇√’¬π ÚıÙı-Úıı
ç°“√®—¥°“√ «πªÉ“¢Õß√—∞·≈–‡Õ°™πé
การถือครองที่ดินอยางเปนธรรม ทั้งในแงการ ๔) สิทธิชุมชน
กระจายสิทธิและการรับรองสิทธิการถือครอง “สิทธิชุมชน” หมายถึง “สิทธิรวม”
ที่ดิน โดยตองใหเกษตรกรมีสวนรวมและมี เหนือทรัพยสินของชุมชน เชน สมาชิกของ
อำนาจในการตัดสินใจทุกกระบวนการในการ ชุมชนซึ่งทำหนาที่ดูแลรักษาปาเทานั้นจึงจะมี
ปฏิรูปที่ดิน รวมทั้งการจัดการทรัพยากร สิทธิใชและไดประโยชนจากปา โดยนัยนี้สิทธิ
ธรรมชาติและสิ่งแวดลอมที่สัมพันธสงผล ชุมชนใหความสำคัญกับการใชประโยชนจาก
กระทบและหรือจำเปนตอการดำรงชีวิต การ ทรัพยากรเพื่อสวนรวมมากกวาประโยชนสวน
ทำการผลิตอยางสมดุลยั่งยืน (ไพโรจน พลเพชร, ตน ดังนั้นแมวาโดยทฤษฎีแลวสมาชิกทุกคน
๒๕๕๐ หนา ๔๔) จะมีสิทธิตามธรรมชาติในการใชทรัพยากร
เกษตรกร คือ ผูลงแรงทำการผลิต สวนรวม และชุมชนก็สามารถออกกฎเกณฑ
สรางความมั่นคงทางอาหารใหกับสังคม ดังนั้น โดยคำนึงถึง “ความเปนธรรมทางสังคม” เปน
พวกเขาทั้งหลายจึงตองเปนผูมีอำนาจควบคุม สำคัญ แมวาสมาชิกทุกคนมีสิทธิในสังคมรวม
ปจจัยการผลิต เชน ที่ดิน ตลอดจนถึงทรัพยากร กัน แต “สิทธิการใช” ยังถูกกำหนดดวยความ
อื่นๆ ที่จำเปน การปลอยใหรัฐและทุนรวมกัน ยั่งยืนหรือ “ความเปนธรรมตอระบบนิเวศ” ซึ่ง
ผูกขาดอำนาจในการจัดการปจจัยการผลิตจึง เปนหลักการสำคัญกำหนดใหสมาชิกใช
เปนรากเหงาสำคัญในการทำลายสิทธิเสรีภาพ ประโยชนจากปาไดแตเฉพาะอาณาบริเวณ
และศักดิ์ศรีความเปนมนุษยของเกษตรกร จำกัด (เสนห จามริก, ยศ สันตสมบัติ (บก.),
การตอสูของเกษตรกรจึงมิไดหมาย ๒๕๓๖ หนา ๑๖๕ )
เพียงผลประโยชนเพื่อปากทองของตนเอง “สิทธิชุมชน” จะมุงเนนถึงพันธะหนาที่ที่
เทานั้น แตมีนัยกวางขวางครอบคลุมถึงความ รับผิดชอบรวมกันภายในชุมชนเองและ
มั่นคงทางอาหารของผูคนรวมสังคมดวย ระหวางชุมชนที่เกี่ยวของ ในการดูแลรักษา
๓) สิทธิในการพัฒนา ทรัพยากรธรรมชาติแวดลอม โดยนัยนี้ “สิทธิ
สิทธิในการพัฒนา หมายถึง สิทธิของ ชุมชน” จึงเปนเสมือนหนึ่งเครื่องมือหรือกลไก
ประชาชนในการมีสวนรวมกำหนดและ ของความสมดุลตอกระแสอำนาจและผล
แสวงหาทางเลือกในการพัฒนาเศรษฐกิจ ประโยชน และจึงเทากับเปนหลักประกันการ
สังคม วัฒนธรรม และการเมือง รวมทั้งสิทธิ จัดการทรัพยากรอยางยั่งยืนในที่สุด (เสนห
ของประชาชนที่จะไดรับประโยชนจากการ จามริก, วิวัฒน คติธรรมนิตย (บก.) ๒๕๓๖
พัฒนาเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และ “สิทธิชุมชน” ในที่นี้ไมใชระบบกรรม
การเมือง (ไพโรจน พลเพชร, เพิ่งอาง หนา ๑๖) สิทธิ์ตามที่เราเขาใจกันตามกฎหมายตะวันตก
แตเปนสิทธิในการใชประโยชน ซึ่งดำรงอยู
24

