Page 16 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน

ปีที่ 2 ฉบับที่ 1 (มกราคม - มิถุนายน 2560) 15

5
ผู้รายงานพิเศษเกี่ยวกับธุรกิจและสิทธิมนุษยชน ในการนี้ ศาสตราจารย์จอห์น รักกี้ (Professor John
Ruggie) แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้รายงานพิเศษ ภายใต้อ�านาจที่ได้
รับมอบหมาย ศาสตราจารย์จอห์น รักกี้ได้เสนอรายงานส�าคัญอยู่สองฉบับในปี ค.ศ. 2008
6
คือ รายงานชิ้นหลัก และรายงานฉบับรอง ในปี ค.ศ. 2011 คณะมนตรีว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
7
ได้รับรองหลักการชี้แนะว่าด้วยธุรกิจและสิทธิมนุษยชนตามกรอบงานขององค์การสหประชาชาติ
ในการคุ้มครอง เคารพ และเยียวยา สถานะทางกฎหมายของหลักการชี้แนะนี้ไม่ใช่ตราสาร
8
ที่มีผลผูกพันทางกฎหมาย หมายความว่าการใช้หลักการชี้แนะนี้ไม่มีลักษณะบังคับทางกฎหมาย
อย่างไรก็ตาม ตามความเห็นของผู้เขียน การประสบความส�าเร็จของการใช้หลักค�าชี้แนะ
นี้ขึ้นอยู่กับสองปัจจัยเป็นอย่างน้อย กล่าวคือ การสร้างความตระหนักด้านสิทธิมนุษยชน

แก่ผู้มีส่วนได้เสียทุกภาคส่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ประกอบการธุรกิจ และผู้มีส่วนได้เสียทั้งหมด
ควรมีส่วนร่วมในกระบวนการเรียนรู้และประสานงานกันอย่างใกล้ชิด

โดยสาระส�าคัญแล้ว หลักการชี้แนะของสหประชาชาติได้ก�าหนดเสาหลักอยู่สามเสา
คือ เสาแรก ก�าหนดให้เป็นหน้าที่ของรัฐในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน เสาที่สอง ก�าหนดให้เป็น
ความรับผิดชอบของบริษัทที่จะเคารพสิทธิมนุษยชน และเสาที่สามคือการก�าหนดให้มีวิธีการต่าง ๆ
ส�าหรับการเยียวยาความเสียหายทั้งทางกระบวนการทางกฎหมายและไม่ใช่กระบวนการทาง
กฎหมาย

3. ประสบการณ์ของประเทศไทย

ก) ภาคการผลิต - บริการที่ถูกกล่าวหา

คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้รับเรื่องร้องเรียนหลายเรื่องว่าสิทธิแรงงาน
ถูกละเมิดจากบริษัทเอกชน เช่น การไม่ได้รับค่าแรงขั้นต�่าตามกฎหมาย การท�างานเกินกว่าที่กฎหมาย
ก�าหนด สภาพการท�างานที่ไม่ถูกสุขลักษณะ เป็นต้น

5 From Human rights and transnational corporations and other business enterprises
(E/CN.4/RES /2005/69), by Office of The High Commissioner for Human Rights, 2005. Retrieved
from http://ap.ohchr.org/documents/E/CHR/resolutions/E-CN_4-RES-2005-69.doc
6 From Protect, respect, and remedy: a framework for business and human rights,
A/HRC/8/5, by Human Rights Council, 2008. Retrieved from http://daccess-ods.un.org/access.
nsf/Get?Open&DS=A/HRC/8/5&Lang=E
7 From Clarifying the concepts of “sphere of influence” and “complicity”,
A/HRC/8/16, by Human Rights Council, 2008. Retrieved from http://daccess-ods.un.org/access.
nsf/Get?Open&DS=A/HRC/8/16& Lang=E
8 From Human rights and transnational corporations and other business enterprises,
A/HRC/RES/17/4, by Human Rights Council, 2011. Retrieved from https://documents-dds-ny.
un.org/doc/RESOLUTION/GEN/G11/144/71/PDF/G1114471.pdf?OpenElement