Page 11 - เอกสาร/สื่อเผยแพร่บทสรุปการศึกษา เหลียวหลังแลหน้า 2 ทศวรรษ สิทธิมนุษยชนในสังคมไทย
P. 11
10 คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ที่มาและความส�าคั ญ
สังคมไทยภูมิใจเป็นอย่างยิ่งต่อการส่งเสริมสิทธิมนุษยชนสากล ด้วยเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2491
ที่ประชุมสมัชชาสหประชาชาติ สมัยที่ 3 ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส และเป็นวันที่สมัชชา
มีมติที่ 217 A (III) รับรองปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (Universal Declaration
of Human Rights - UDHR) (สมเกียรติ เกียรติเลขากุล, 2561; บุญเกื้อ สมนึก, 2562)
ซึ่งประเทศไทยเป็น 1 ใน 48 ประเทศที่ร่วมประชุมและออกเสียงรับรองมติดังกล่าว
ขณะที่มี 8 ประเทศที่งดออกเสียง โดยที่ไม่มีประเทศใดออกเสียงคัดค้านปฏิญญาฉบับนี้
(กระทรวงการต่างประเทศ, มปป.) หลักฐานดังกล่าวแสดงให้เห็นบทบาทส�าคัญของไทย
ในเวทีโลกด้านการเห็นคุณค่าความส�าคัญของการเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
อย่างเสมอภาคเท่าเทียมไม่น้อยกว่าชาติอื่น ๆ
ผ่านไป 49 ปีหลังการร่วมประกาศรับรองปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนร่วมกับ
นานาชาติ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ถือก�าเนิดขึ้นอย่างเป็นทางการ
ครั้งแรกภายใต้กฎหมายรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ซึ่งเป็น
รัฐธรรมนูญที่ส่งเสริมสิทธิพลเมืองในเรื่องการมีส่วนร่วมทางการเมืองมากที่สุด
ในประวัติศาสตร์ไทย ทั้งนี้ ปฏิเสธไม่ได้ว่าบริบทสังคมการเมืองโลกที่ก�าลังอยู่ในบรรยากาศ
เสรีประชาธิปไตยเบ่งบานมีส่วนส�าคัญในการหนุนเสริมขบวนการเคลื่อนไหวของ
ภาคประชาชนด้วยเช่นกัน ขณะที่วิกฤตการณ์ส�าคัญ ๆ ของโลกที่กระทบต่อสิทธิมนุษยชน
อย่างกว้างขวาง เช่น เหตุวินาศกรรม 11 กันยายน 2544 (เหตุการณ์ 9/11) ยังไม่ค่อย
ถูกกล่าวถึง
อย่างไรก็ตาม เมื่อ กสม. ได้ถือก�าเนิดขึ้นอย่างเป็นทางการภายใต้บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 ตามที่ปรากฏในหมวด 6 รัฐสภา ส่วนที่ 8
“คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ” แล้ว ยังต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งในการตรา
พระราชบัญญัติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2542 เพื่อรับรองการจัดตั้ง
อ�านาจหน้าที่ และการด�าเนินงานของ กสม. ขึ้นอย่างเป็นทางการ ก่อนที่จะมีกระบวนการ
และขั้นตอนในการสรรหาและคัดเลือกผู้ที่มาด�ารงต�าแหน่งและปฏิบัติหน้าที่ กสม. ชุดที่ 1
ที่ผ่านมา กสม. ได้รณรงค์ส่งเสริมการพิทักษ์ปกป้องสิทธิมนุษยชนมาจนครบรอบ 20 ปี
ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 3 ฉบับ โดยปัจจุบัน กสม. ท�างานภายใต้
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 247 และพระราชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 มาตรา 26
