Page 85 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2564

ปัญห่าห่รืออุปสิรรค ในุป็ี 2564 ยังคงมี การใช้เสิรีภาพุของสิ่�อมว่ลัชนุในุการนุำเสินุอข่าว่ แม้จัะ บทท่�
มีการจััด้ติั�งศัูนุย์ป็ระสิานุงานุสิ่�อมว่ลัชนุในุสิถานุการณ์
การด้ำเนุินุคด้ีอันุเนุ่�องมาจัากการใช้เสิรีภาพุในุการแสิด้ง การชุมนุุม (ศัป็สิช.) แลัะจััด้ทำป็ลัอกแขนุสิัญลัักษณ์ 3
คว่ามคิด้เห่็นุ ซึ่่�งสิ่ว่นุให่ญ่มักเกิด้ข่�นุในุระห่ว่่างเข้าร่ว่ม

การชุมนุุมสิาธิารณะ แลัะการแสิด้งคว่ามคิด้เห่็นุ สิ่�อมว่ลัชนุในุการทำห่นุ้าที�การรายงานุข่าว่การชุมนุุม
ในุสิ่�อสิังคมออนุไลันุ์ ได้้แก่ การด้ำเนุินุคด้ีติ่อเด้็ก เยาว่ชนุ แติ่มีเง่�อนุไขติ้องเป็็นุสิมาชิกขององค์กรสิ่�อ จั่งเป็็นุ
แลัะนุักศั่กษา แลัะการด้ำเนุินุคด้ีบุคคลัที�ว่ิพุากษ์ว่ิจัารณ์ ข้อจัำกัด้ในุการใช้เสิรีภาพุของสิ่�อมว่ลัชนุอิสิระที�ไร้สิังกัด้
การบริห่ารราชการแผ่นุด้ินุ บุคคลัในุแว่ด้ว่งการเม่อง ซึ่่�งมีจัำนุว่นุเพุิ�มสิูงข่�นุเนุ่�องจัากการใช้เทคโนุโลัยี

แลัะระบบราชการ โด้ยเฉพุาะอย่างยิ�งในุสิ่ว่นุที�เกี�ยว่ข้องกับ ของสิ่�อสิังคมออนุไลันุ์ยุคสิมัยให่ม่ นุอกจัากนุี� ยังมี
การจััด้การสิถานุการณ์การแพุร่ระบาด้ของโรคโคว่ิด้ 19 การด้ำเนุินุคด้ีในุข้อห่าห่มิ�นุป็ระมาทด้้ว่ยการโฆษณา
ซึ่่�งเกิด้ข่�นุอย่างแพุร่ห่ลัายผ่านุสิ่�อสิังคมออนุไลันุ์ ติ่อสิ่�อมว่ลัชนุเนุ่�องจัากการรายงานุข่าว่ แติ่ในุอีก
ด้้านุห่นุ่�งของการทำห่นุ้าที�ของสิ่�อมว่ลัชนุ พุบว่่า
ทั�งนุี� จัากการแพุร่ระบาด้ของโรคโคว่ิด้ 19

ทำให่้สิ่�อสิังคมออนุไลันุ์เป็็นุพุ่�นุที�ขนุาด้ให่ญ่ที�มี มีการนุำเสินุอข่าว่ที�อาจักระทบติ่อสิิทธิิในุคว่ามเป็็นุสิ่ว่นุติัว่ การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิทธิิพลเมิืองและสิทธิิทางการเมิือง
การแสิด้งคว่ามคิด้เห่็นุแลัะแลักเป็ลัี�ยนุข้อมูลัข่าว่สิาร ของบุคคลัที�ถูกนุำมาเสินุอ ติลัอด้จันุการเผยแพุร่
รัฐบาลัจั่งมีการเพุิ�มกลัไกการจััด้การข่าว่ป็ลัอม มีเนุ่�อห่ารายการที�ไม่เห่มาะสิม ซึ่่�งเกิด้ข่�นุทั�งจัาก
ห่ร่อ Fake News ไม่ว่่าจัะเป็็นุศัูนุย์บริห่ารสิถานุการณ์ สิ่�อมว่ลัชนุห่ลััก สิ่�อมว่ลัชนุอิสิระ รว่มถ่งสิำนุักข่าว่
การแพุร่ระบาด้ของโรคติิด้เช่�อไว่รัสิโคโรนุา 2019 ออนุไลันุ์

(โคว่ิด้ 19) ติลัอด้จันุกลัไกการเฝ้้าระว่ังแลัะติรว่จัสิอบ 4. ข้อเสินอแนะ
ของ ด้ศั. แลัะ ติร. ที�ได้้ด้ำเนุินุการเกี�ยว่กับการแสิด้ง
คว่ามคิด้เห่็นุในุสิ่�อสิังคมออนุไลันุ์ที�อาจัเข้าข่ายเป็็นุ กสิม. มีข้อเสินุอแนุะเพุิ�มเติิมติ่อป็ระเด้็นุ

การกระทำคว่ามผิด้ติาม พุ.ร.บ. ว่่าด้้ว่ยการกระทำคว่ามผิด้ เสิรีภาพุในุการแสิด้งคว่ามคิด้เห่็นุแลัะเสิรีภาพุของ
เกี�ยว่กับคอมพุิว่เติอร์ พุ.ศั. 2550 แลัะที�แก้ไขเพุิ�มเติิม สิ่�อมว่ลัชนุ ด้ังนุี�
ที�อาจัทำให่้เกิด้ข้อจัำกัด้จันุเกินุสิมคว่รติ่อการใช้เสิรีภาพุ 4.1 รัฐบาลัคว่รกำห่นุด้นุโยบายให่้ห่นุ่ว่ยงานุ
ในุการแสิว่งห่า รับ แลัะเผยแพุร่ข้อมูลัข่าว่สิาร รว่มถ่ง ของรัฐพุ่งใช้คว่ามระมัด้ระว่ังในุการด้ำเนุินุคด้ีบุคคลั

อาจัทำให่้ป็ระชาชนุห่ว่าด้กลััว่การแสิด้งคว่ามคิด้เห่็นุ ที�ว่ิพุากษ์ว่ิจัารณ์การบริห่ารราชการแผ่นุด้ินุ โด้ยเฉพุาะ
แลัะนุำไป็สิู่การเซึ่นุเซึ่อร์ตินุเอง (Self-censorship) อย่างยิ�งที�เกี�ยว่ข้องกับการจััด้การสิถานุการณ์การ

ในุสิ่ว่นุที�เกี�ยว่ข้องกับการใช้เสิรีภาพุ แพุร่ระบาด้ของโรคโคว่ิด้ 19 เนุ่�องจัากป็ระเด้็นุด้้านุ
ของสิ่�อมว่ลัชนุ ได้้ป็รากฏิกรณีที�อาจักระทบติ่อการใช้ สิุขภาพุเป็็นุป็ระเด้็นุสิาธิารณะที�ป็ระชาชนุย่อมสิามารถ
เสิรีภาพุ ได้้แก่ ข้อกำห่นุด้ออกติามคว่ามในุมาติรา 9 แสิด้งคว่ามคิด้เห่็นุแลัะว่ิพุากษ์ว่ิจัารณ์ รว่มถ่งสิะท้อนุ

แห่่ง พุ.ร.ก. การบริห่ารราชการในุสิถานุการณ์ฉุกเฉินุ คว่ามกังว่ลัติ่อสิถานุการณ์ด้้านุสิุขภาพุของตินุโด้ย
พุ.ศั. 2548 (ฉบับที� 29) ลังว่ันุที� 29 กรกฎาคม 2564 เจัตินุาบริสิุทธิิ�ได้้
ซึ่่�งมีเนุ่�อห่าเป็็นุการจัำกัด้การใช้เสิรีภาพุของสิ่�อมว่ลัชนุ 4.2 รัฐบาลัคว่รกำชับให่้ห่นุ่ว่ยงานุ

ในุสิ่ว่นุการทำห่นุ้าที�ของสิ่�อมว่ลัชนุในุพุ่�นุที�ชุมนุุม ที�เกี�ยว่ข้องระมัด้ระว่ังไม่ให่้กลัไกการจััด้การข่าว่ป็ลัอม
สิาธิารณะที�มีการเผชิญห่นุ้าระห่ว่่างเจั้าห่นุ้าที�คว่บคุม (Fake News) ถูกใช้ไป็ด้้ว่ยว่ัติถุป็ระสิงค์ห่ร่อแรงจัูงใจั ด้้านสิทธิิมินุษยชนของประเทศไทย ปี 2564
ฝู้งชนุแลัะผู้ชุมนุุมอยู่บ่อยครั�ง พุบว่่า มีสิ่�อมว่ลัชนุได้้รับ ทางการเม่อง แลัะเพุ่�อจัำกัด้เสิรีภาพุในุการแสิด้ง รายงานผลการประเมิินสถานการณ์์
ผลักระทบแลัะบาด้เจั็บระห่ว่่างการป็ฏิิบัติิห่นุ้าที�คว่บคุม คว่ามคิด้เห่็นุ แลัะคว่รนุำเสินุอข้อมูลัข่าว่สิารเพุ่�อให่้

การชุมนุุมสิาธิารณะ รว่มทั�งมีการป็ฏิิบัติิที�ไม่เห่มาะสิม ป็ระชาชนุมีอิสิระในุการเลั่อกเข้าถ่งข้อมูลัข่าว่สิาร
ติ่อสิ่�อมว่ลัชนุจัากทั�งสิองฝ้่าย ซึ่่�งสิ่งผลักระทบติ่อ ด้้ว่ยว่ิจัารณญาณของตินุเอง

83