Page 105 - รางวัลเกียรติยศ "ผู้อุทิศตนเพื่อสิทธิมนุษยชน" บุคคลและองค์กรที่มีผลงานด้านการส่งเสริม ปกป้อง และคุ้มครองสิทธิมนุษยชนดีเด่น ปี 2556

หลังการรับรองปฏิญญา ได้มีการแต่งตั้งผู้แทนพิเศษของเลขาธิการสหประชาชาติว่าด้วยผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน
(Special Representative of the Secretary General on Human Rights Defenders) เมื่อ ค.ศ. ๒๐๐๐ โดยมีหน้าที่

ดังนี้
๑) รวบรวม ตรวจสอบ และรายงานข้อมูลสถานการณ์ของ “ผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน” ทั้งที่เป็นบุคคลหรือกลุ่มบุคคล
ที่ทำาหน้าที่ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
๒) สร้างความร่วมมือและติดต่อกับรัฐบาลและผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อปฏิบัติตามปฏิญญา
๓) ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับแนวทางในการคุ้มครองผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน รวมทั้งการปฏิบัติหน้าที่ของผู้แทน
พิเศษให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ทั้งนี้ ผู้แทนพิเศษสามารถรับและตรวจสอบคำาร้องเรียนเกี่ยวกับการละเมิดผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชนได้ โดยคำาร้องเรียน
ต้องระบุรายละเอียดข้อมูลของผู้ถูกละเมิด การละเมิด และผู้ถูกละเมิด รวมทั้งต้องดำาเนินการเรียกร้องความเป็นธรรม

จากรัฐหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว และหลังจากการร้องเรียนแล้วยังไม่ได้รับความเป็นธรรม ก็สามารถร้องเรียนไปยัง
ผู้แทนพิเศษอีกได้

ในรายงานของผู้แทนพิเศษฯ คนแรกคือนางฮินา จิลานี (Hina Jilani) ชาวปากีสถาน ที่เสนอต่อที่ประชุมสมัชชา
ใหญ่สหประชาชาติเมื่อ ค.ศ. ๒๐๐๑ ได้กล่าวถึงปัญหาที่เกิดกับผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน ๔ เรื่องหลัก คือ

๑) การข่มขู่หรือทำาร้ายผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชนโดยที่ผู้กระทำาการข่มขู่หรือทำาร้ายยังสามารถลอยนวลอยู่ได้

หรือไม่ต้องรับโทษใด ๆ (Culture of Impunity) โดยพบว่าการข่มขู่ หรือทำาร้ายผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน
ทั้งจากองค์กรของรัฐ และกลุ่มเอกชนต่าง ๆ โดยรัฐบาลหลายประเทศมิได้ดำาเนินการใด ๆ หรือละเลย
ดำาเนินการสืบสวนเมื่อได้รับรายงานหรือเมื่อเกิดการสังหาร ทั้งนี้ ผู้แทนพิเศษ ฯ เห็นว่าทางการเมือง
เป็นปัจจัยสำาคัญที่เป็นสาเหตุของการคุกคาม ทำาร้ายผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน
๒) การขัดขวางโดยใช้มาตรการทางกฎหมาย รายงานระบุว่า ผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชนมักถูกทางการใช้มาตรการ
ทางกฎหมายดำาเนินการมากขึ้น โดยเฉพาะจากการใช้กฎหมายเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อย ความมั่นคง
รวมทั้งการควบคุม เสรีภาพในการชุมนุม การแสดงความคิดเห็น แม้จะเป็นการให้ความเห็นในเชิงวิชาการ
ก็ตาม

97