Page 104 - รางวัลเกียรติยศ "ผู้อุทิศตนเพื่อสิทธิมนุษยชน" บุคคลและองค์กรที่มีผลงานด้านการส่งเสริม ปกป้อง และคุ้มครองสิทธิมนุษยชนดีเด่น ปี 2556
P. 104
ปฏิญญาว่าด้วยผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน
เนื่องจากในการส่งเสริมและปกป้องคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมา นักสิทธิมนุษยชนไม่ว่าจะเป็น
บุคคล กลุ่ม และองค์กรจำานวนไม่น้อยถูกข่มขู่ คุกคาม ถูกกักขัง คุมขัง และถูกทำาร้าย ซึ่งเกิดขึ้นในประเทศไทยด้วย องค์การ
สหประชาชาติ จึงออกปฏิญญาว่าด้วยผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน เพื่อให้รัฐ ประเทศต่าง ๆ ยึดถือดังมีชื่อเต็มว่า ปฏิญญาว่าด้วยสิทธิ
และความรับผิดชอบของบุคคล กลุ่ม และองค์กรต่าง ๆ ของสังคมที่ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน (Declaration on the
Right and Responsibility of Individuals, Group and Organs of Society to Promote and Protect Universally
Recognized Human Rights and Fundamental Freedoms) หรือรู้จักกันในอีกนามหนึ่งว่า ปฏิญญาว่าด้วยผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน
(Declaration on Human Rights Defenders) ได้รับการรับรองโดยฉันทามติจากที่ประชุมสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ
สมัยที่ ๕๓ เมื่อ ค.ศ. ๑๙๙๘ มีวัตถุประสงค์ เพื่อคุ้มครององค์การ เอกชนหรือบุคคลที่ทำางานในด้านสิทธิมนุษยชน
ซึ่งมักเผชิญกับความเสี่ยงในการถูกคุมคามและละเมิดสิทธิเนื่องจากการปฏิบัติหน้าที่
ร่างปฏิญญาใช้เวลาการเจรจานานกว่า ๑๓ ปี โดยสหประชาชาติได้รับรองร่างดังกล่าวเมื่อ ค.ศ. ๑๙๙๘
ปฏิญญาประกอบด้วยวรรคอารัมภบท และ ๒๐ มาตรา มีสาระสำาคัญ ดังนี้
๑) การประกันสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานของบุคคลทุกคน กลุ่ม และ/หรือองค์กรทางสังคม ว่ามีสิทธิ
ที่จะรวมกลุ่มโดยสันติ จัดตั้งและเข้าร่วมในองค์การเอกชนหรือสมาคมด้านสิทธิมนุษยชน มีสิทธิที่จะ
แสดงความเห็น เข้าร่วมในการรับทราบ และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร และดำาเนินการให้สาธารณชนสนใจ
ในกรณีที่มีการละเมิดสิทธิมนุษยชน มีสิทธิในการรับและใช้เงินจากการบริจาคเพื่อกิจกรรมด้านสิทธิ
มนุษยชน สิทธิในการร้องเรียนและรับการเยียวยาเมื่อถูกละเมิด
๒) รัฐมีความรับผิดชอบในเบื้องแรกและถือเป็นหน้าที่ในการคุ้มครองสิทธิต่าง ๆ ตามที่ระบุในปฏิญญา
และต้องดำาเนินมาตรการทางกฎหมาย ทางศาล ทางบริหาร และอื่น ๆ เพื่อคุ้มครองผู้พิทักษ์
สิทธิมนุษยชนจากความรุนแรง การข่มขู่ การตอบโต้ การกดดัน หรือการกระทำาตามอำาเภอใจใด ๆ
ต่อผู้พิทักษ์สิทธิมนุษยชน ที่ได้ดำาเนินการโดยชอบธรรมที่จะพิทักษ์หรือส่งเสริมสิทธิมนุษยชนที่ได้
ดำาเนินการโดยชอบธรรมที่จะพิทักษ์หรือส่งเสริมสิทธิมนุษยชน
96
