Page 278 - รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

๑๔๔ | - ผ

กรณีร้องเรียนที่ ๔๘๕/๒๕๔๘ รายงานที่ ตส. ๔๗๕/ ๒๕๕๐

เรื่อง สิทธิชุมชน กรณีเขื่อนศรีนครินทร์สร้างทับรอยเลื่อนเปลือกโลก อําเภอศรีสวัสดิ์

จังหวัดกาญจนบุรี

สภาพปัญหา

หลังจากเหตุการณ์ธรณีพิบัติภัยสึนามิ ทําให้ราษฎรในจังหวัดกาญจนบุรีเกิดความกังวลว่าจะไม่มีความ
ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน เนื่องจากเขื่อนศรีนครินทร์ซึ่งตั้งอยู่ที่ตําบลเจ้าเณร อําเภอศรีสวัสดิ์ จังหวัด

กาญจนบุรี นั้น สร้างทับอยู่บนรอยเลื่อนศรีสวัสดิ์ ซึ่งยังเป็นรอยเลื่อนเปลือกโลกที่ยังมีพลังอยู่ แต่หน่วยงานที่

เกี่ยวข้องกลับไม่ใส่ใจต่อความกังวลของราษฎรและไม่ดําเนินการเตรียมการเตือนภัยและฝึกซ้อมเส้นทางหลบภัย

ความเห็นคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

๑) รอยเลื่อนเปลือกโลกศรีสวัสดิ์ และรอยเลื่อนเจดีย์สามองค์ เป็นรอยเลื่อนที่มีพลัง อาจจะเกิด

แผ่นดินไหว ซึ่งหากเกิดแผ่นดินไหวบริเวณใกล้เขื่อน ก็อาจจะส่งผลให้เกิดภัยพิบัติต่อเขื่อนได้

๒) จากการที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้จ้างบริษัท (คําชี้แจงของอดีตวิศวกร) มาทําการศึกษา

ควรนําผลการศึกษาดังกล่าวมาเปิดเผย ประกอบการวางแผนการเตือนภัย และการหนีภัยระดับชาติ มิใช่มี
ผลกระทบต่อจังหวัดกาญจนบุรีเท่านั้น แต่มีผลกระทบต่อจังหวัดอื่นในที่ราบภาคกลางด้วย

๓) นอกจากเขื่อนศรีนครินทร์แล้ว ยังมีเขื่อนวชิราลงกรณ์ (เขาแหลม) ที่สร้างทับรอยเลื่อนเปลือกโลกที่

คาดว่ามีพลังเช่นเดียวกัน ดังนั้น รัฐบาลควรถือเป็นความรับผิดชอบที่สําคัญในระดับชาติ ที่จะเตรียมการเตือนภัย
และมีแผนการหนีภัยเช่นเดียวกันทั้งสองเขื่อน

๔) ควรนําเรื่องนี้เป็นบทเรียนหากจะก่อสร้างเขื่อนและอ่างเก็บน้ําในที่อื่นในอนาคต เช่น การสร้างเขื่อน

แก่งเสือเต้น เขื่อนท่าแซะ อ่างเก็บน้ําเขาหลัก-ลํารู เป็นต้น ที่จะต้องการศึกษารอยเลื่อนเปลือกโลกในบริเวณ
ก่อสร้างให้ถ่องแท้ ก่อนจะตัดสินใจว่าจะก่อสร้างหรือไม่

มติคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

๑) ให้รัฐบาล ตั้งกรรมการระดับชาติ โดยมีองค์ประกอบ คือ จังหวัดกาญจนบุรี การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่ง

ประเทศไทย กรมทรัพยากรธรณี กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย และตัวแทนภาคประชาชนที่อาศัยอยู่ใน

พื้นที่เสี่ยงภัย เพื่อนํามาวางแผนและดําเนินการในการเตือนภัย และหนีภัย ปฏิบัติการให้ครอบคลุมพื้นที่เสี่ยงภัย
ตลอดที่ราบลุ่มภาคกลาง อันอาจเกิดจากภัยพิบัติของเขื่อนศรีนครินทร์ และเขื่อนวชิราลงกรณ์ (เขาแหลม) ทั้งนี้

ให้เริ่มดําเนินการภายใน ๙๐ วัน นับตั้งแต่วันที่ได้รับรายงานฉบับนี้

๒) ให้กรมชลประทาน ชะลอการสร้างเขื่อนที่อยู่ในแนวรอยเลื่อนเปลือกโลกไปก่อน จนกว่าจะมีผล
การศึกษารอยเลื่อนเปลือกโลกในบริเวณดังกล่าวให้ถ่องแท้เสียก่อน ทั้งนี้ ให้เริ่มดําเนินทันทีนับตั้งแต่วันที่ได้รับ

รายงานฉบับนี้

รายงานฉบับสมบูรณ์ “โครงการวิจัยเรื่อง รูปแบบ แนวทาง และมาตรการในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ํา”