Page 106 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน. ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561)

ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม - ธันวาคม 2561) 105

กับปี 2559 มีการลงโทษประหารชีวิตโดยรวมทั่วโลกในปี 2560 ลดลงมากถึง ร้อยละ 4 และลดลงมากถึงร้อยละ
1
39 เมื่อเทียบกับปี 2558
การศึกษายังพบว่ามาตรการและขั้นตอนตามที่กำาหนดในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมือง
และสิทธิทางการเมือง (International Covenant on Civil and Political Rights: ICCPR) ได้รับการยอมรับ

โดยกว้างขวางมากขึ้นทั้งจากรัฐภาคีและรัฐที่ยังมิได้เข้าเป็นภาคี เช่น เสรีภาพจากการถูกทรมาน การพิจารณา
คดีอย่างเป็นธรรมและเสมอภาคตามกฎหมาย รวมทั้งหลักการ เช่น การกำาหนดฐานความผิดที่ชัดเจนโดยกฎหมาย

มาตรฐานในการพิสูจน์หรือการมีหลักฐานที่ชัดเจนและเชื่อมั่นได้ว่าบุคคลได้กระทำาความผิดก่อนที่จะตัดสินลงโทษ
การได้รับการสันนิษฐานไว้ก่อนว่ายังเป็นผู้บริสุทธิ์และสิทธิในการป้องกันตนเองต้องได้รับความเคารพ การให้การ

ตัดสินความผิดต้องกระทำาโดยศาลหรือสถาบันทางตุลาการที่มีอำานาจ การพิจารณาคดีต้องดำาเนินการโดยไม่ล่าช้า
เกินควร จำาเลยต้องมีสิทธิในการอุทธรณ์คดี รวมทั้ง ผู้ต้องโทษต้องสามารถเข้าถึงกระบวนการในการขออภัยโทษ

หรือการผ่อนผันการลงโทษ จำาเลยมีสิทธิในการมีตัวแทนทางกฎหมายหรือทนายความที่มีประสิทธิภาพ ตลอดจน
การมีระยะเวลาและทรัพยากรที่เพียงพอในการเตรียมการเข้าร่วมและการต่อสู้ในชั้นของการพิจารณาคดีของศาล

การให้มีผู้ช่วยแปลภาษาและ/หรือความช่วยเหลือทางกงสุลตามความเหมาะสม การกำาหนดไม่ให้มีการบังคับการ
ลงโทษประหารชีวิตที่สรุปรวบรัด และการลงโทษประหารชีวิตต้องสามารถชะลอไว้ได้ก่อนหากผู้ต้องโทษยังมีช่อง

ทางในการอุทธรณ์หรือการตรวจสอบหรือการต่อสู้ทางคดีใหม่ได้อีก โดยให้รวมถึงช่องทางในการอุทธรณ์หรือการ
ตรวจสอบโดยหน่วยงานระหว่างประเทศ หรือกรณีที่ยังอยู่ระหว่างดำาเนินการอุทธรณ์หรือการตรวจสอบหรือ

การต่อสู้ทางคดีใหม่ ตลอดจน หลักการเคารพในข้อห้ามที่มิให้มีการบังคับใช้โทษประหารชีวิตต่อเด็กอายุตำ่ากว่า
18 ปี ต่อหญิงที่มีครรภ์ การขยายเวลาการบังคับใช้โทษกับมารดาที่ยังมีบุตรที่เป็นเด็กเล็กที่ยังต้องพึ่งพาแม่

(young dependent children) ออกไปก่อน การงดการลงโทษประหารชีวิตต่อคนที่มีอาการป่วยทางจิตหรือ
ผู้มีสติปัญญาบกพร่อง รวมทั้ง การเคารพต่อข้อเท็จจริงที่ว่า วิธีการใช้โทษประหารชีวิตบางวิธีอาจละเมิดต่อ

ข้อห้ามที่ว่าด้วยการทรมานหรือเป็นการกระทำาหรือการลงโทษที่โหดร้าย ทารุณ หรือไร้มนุษยธรรม โดยเฉพาะ
อย่างยิ่ง เช่น การขว้างปาด้วยหินให้ตาย การรมด้วยแก๊ส การเผาไฟหรือการฝังทั้งเป็น และการประหารชีวิตใน

ที่สาธารณะ
นอกจากนี้ ยังเห็นด้วยกับการลดจำานวนฐานความผิดที่ต้องมีการลงโทษประหารชีวิต ตลอดจน

การมีข้อเสนอที่เป็นบรรทัดฐานระหว่างประเทศใหม่ เช่น การงดการลงโทษประหารชีวิตแม่ที่มีบุตรที่ยังต้องพึ่งพา
หรือบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ (dependent children) และผู้สูงอายุ รวมทั้งมีการอภิปรายมากขึ้นด้วยว่าวิธีการ

ลงโทษประหารชีวิตอย่างไรที่จะไม่ละเมิดข้อห้ามที่ว่าด้วยการทรมานหรือเป็นการกระทำาหรือการลงโทษ
ที่โหดร้าย ทารุณ หรือไร้มนุษยธรรม

1 From Amnesty International Global Report on Death Sentences and Executions 2017,
by Amnesty International, 2018, London: Amnesty International. Retrieved from https://www.amnesty.
org/download/Documents/ACT5079552018ENGLISH.PDF