Page 82 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน

ปีที่ 2 ฉบับที่ 1 (มกราคม - มิถุนายน 2560) 81

ปฏิบัติด้วยเหตุประวัติอาชญากรรม ไม่เข้าข้อยกเว้น “คุณสมบัติอันจ�าเป็นและเป็นสาระส�าคัญของ
งานนั้น” หรือกรณีผู้ร้องสมัครงานในต�าแหน่งพนักงานสื่อสาร (communication officer) ของ
ศูนย์บริการโทรศัพท์ฉุกเฉิน (Emergency Service Telecommunications หรือ ESTA) แต่ไม่ได้รับ
การคัดเลือกด้วยเหตุที่เคยมีประวัติอาชญากรรมความผิดฐานดื่มแอลกอฮอล์และขับรถ คณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนออสเตรเลียเห็นว่า “เป็นการก�าหนดคุณสมบัติของงานที่ไม่เหมาะสมและไม่ได้สัดส่วน
57
จึงไม่เข้าข้อยกเว้น เนื่องจากไม่ใช่คุณสมบัติอันจ�าเป็นที่เกี่ยวกับงานที่สมัคร” เช่นเดียวกับกรณีที่
ผู้ร้องเคยมีประวัติอาชญากรรมข้อหาขับรถขณะมึนเมาได้มาสมัครงานในต�าแหน่งนักวิเคราะห์ตลาด
(market analyst) แต่ไม่ได้รับการคัดเลือก บริษัทยอมรับว่าเหตุที่ไม่รับผู้ร้องเข้าท�างานนั้นสืบเนื่องจาก
ประวัติอาชญากรรม แต่อ้างนโยบายของกิจการเกี่ยวกับยาเสพติดและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ซึ่งก�าหนด

ไว้เพื่อมุ่งเน้นความปลอดภัยในการท�างาน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนออสเตรเลียเห็นว่า ประวัติ
ความผิดอาญาของเขาไม่มีความสัมพันธ์ใด ๆ กับการจ้างงานต�าแหน่งดังกล่าว อีกทั้งมิได้เกิดขึ้นใน
58
ระหว่างเวลาท�างาน รวมทั้งการขับรถไม่เกี่ยวข้องกับต�าแหน่งงานที่เขาสมัคร นอกจากจะคุ้มครอง
สิทธิของผู้สมัครงานหรือลูกจ้างแล้ว หลักการพิจารณา “คุณสมบัติอันจ�าเป็นและเกี่ยวข้องกับงาน”
ก็ส่งผลเป็นการคุ้มครองประโยชน์ของฝ่ายผู้ประกอบการด้วย เช่น กรณีค�าร้องต่อคณะกรรมการ
59
สิทธิมนุษยชน Manitoba ซึ่งผู้สมัครงานต�าแหน่งดูแลผู้สูงอายุถูกบังคับให้ตรวจสอบประวัติอาชญากรรม
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนฯ ยอมรับว่า การตรวจสอบประวัติอาชญากรรมจะเป็นการเลือกปฏิบัติ

เมื่อนายจ้างไม่สามารถแสดงให้เห็นถึงเหตุผลจ�าเป็นที่เกี่ยวกับงานนั้น (reasonable justification)
ส�าหรับกรณีนี้คณะกรรมการฯ เห็นว่ามีความเหมาะสมที่จะตรวจสอบประวัติอาชญากรรมของลูกจ้าง
เมื่อชั่งน�้าหนักกับการป้องกันความปลอดภัยของผู้สูงอายุ

อย่างไรก็ตาม หากเปรียบเทียบกับกฎหมายที่ก�าหนดคุณสมบัติของอาชีพ
เฉพาะบางอาชีพ เช่น การก�าหนดคุณสมบัติของ“พนักงานรักษาความปลอดภัยรับอนุญาต”
60
ตามพระราชบัญญัติธุรกิจรักษาความปลอดภัย พ.ศ. 2558 นั้นพบว่า กฎหมายฉบับนี้แม้มีการน�า

57 From Report of an Inquiry into a complaint by Ms Tracy Gordon of discrimination in
employment on the basis of criminal record, HREOC Report No. 33. by Australian Human Rights
and Equal Opportunity Commission, 2006. Retrieved from www.humanrights.gov.au
58 From Australian human rights commission, Mr. CG v State of New South Wales (Rail
Corporation New South Wales): Report into discrimination in employment on the basis of
criminal record, by Australian Human Rights and Equal Opportunity Commission, 2012. Retrieved
from www.humanrights.gov.a
59 From Human rights adjudicator rules on criminal record complaint, December 2009,
by Manitoba Human Rights Commission, 2009. Retrieved from www.manitobahumanrights.ca/
publications/news_releases/2009_12_17.html
60 “พนักงานรักษาความปลอดภัยรับอนุญาต” หมายความว่า ผู้ซึ่งได้รับใบอนุญาตเป็นพนักงานรักษา
ความปลอดภัยรับอนุญาต; มาตรา 3 พระราชบัญญัติธุรกิจรักษาความปลอดภัย พ.ศ. 2558