Page 79 - วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน

78 วารสารวิชาการสิทธิมนุษยชน

หลัก “คุณสมบัติอันเป็นสาระส�าคัญของงาน” นั้น กฎหมายของหลายประเทศ
ได้น�าไปใช้ในการพิจารณาคุณสมบัติที่เกี่ยวข้องกับ “เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ” อื่น ๆ เช่น เชื้อชาติ
ศาสนา ฯลฯ ด้วย หากเปรียบเทียบกับกฎหมายในระดับของสหภาพยุโรป ก็พบว่ามีการน�าหลักนี้มา
ใช้เช่นกัน กล่าวคือ การก�าหนดคุณสมบัติเกี่ยวกับการจ้างงานที่มีผลเป็นการจ�ากัดสิทธิส�าหรับคน
บางกลุ่มที่มีความเกี่ยวโยงกับเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ เช่น เชื้อชาติ ศาสนา เพศ ความพิการ โดยหลัก
แล้วเป็นการเลือกปฏิบัติอันขัดต่อกฎหมายสหภาพยุโรป (กฎหมายเกี่ยวกับการวางกรอบส�าหรับ
49
การปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกันในการจ้างแรงงานและการประกอบอาชีพ ) แต่กฎหมายนี้ยกเว้นส�าหรับกรณี
ที่เหตุแห่งการเลือกปฏิบัติดังกล่าวเป็นคุณสมบัติอันจ�าเป็นอย่างแท้จริงต่อการท�างานหรืออาชีพนั้น
50
(genuine occupational requirement) ทั้งนี้ ภายใต้วัตถุประสงค์ที่ชอบด้วยกฎหมายและได้สัดส่วน
เช่น องค์กรศาสนาอาจระบุคุณสมบัติในการรับสมัครพนักงานที่นับถือศาสนานั้น ศาลยุติธรรมยุโรป
European Court of Justice หรือ ECJ) เคยตัดสินไว้ว่า การก�าหนดอายุขั้นสูงส�าหรับผู้สมัครต�าแหน่ง
พนักงานดับเพลิง แม้เป็นการปฏิบัติแตกต่างกันด้วยเหตุแห่งอายุ แต่การก�าหนดคุณสมบัติดังกล่าวมี
ลักษณะ “จ�าเป็นอย่างแท้จริงต่อการท�างานหรืออาชีพนั้น” (genuine occupational requirement)
เพราะงานดังกล่าวต้องอาศัยความแข็งแรงทางกายภาพรวมทั้งสุขภาพที่ดี 51

อย่างไรก็ตาม เมื่อเปรียบเทียบกับกรณีของไทยแล้วพบว่า ประเทศไทยยังไม่มี
กฎหมายที่วางหลักห้ามเลือกปฏิบัติในลักษณะกฎหมายกลาง นอกจากนี้ ยังไม่มีการวางหลักห้าม
เลือกปฏิบัติด้วยเหตุประวัติอาชญากรรม อีกทั้งไม่มีการก�าหนดหลัก“คุณสมบัติที่จ�าเป็นและเกี่ยวข้อง

กับงาน” ไว้ในกฎหมายใดโดยเฉพาะทั้งในกรณีการท�างานภาครัฐและเอกชน

ในส่วนของการท�างานภาครัฐนั้น จากกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังกล่าวมาแล้ว
มักก�าหนดคุณสมบัติต้องห้ามในกรณี “ค�าพิพากษาถึงที่สุดให้จ�าคุก เว้นแต่เป็นโทษส�าหรับความผิดที่
ได้กระท�าโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ” ซึ่งไม่มีการจ�าแนกรายละเอียดและพิจารณาความสัมพันธ์
ว่าความผิดอาญาที่บุคคลนั้นได้รับมีความเกี่ยวข้องอย่างไรกับคุณสมบัติของต�าแหน่งงานที่ประสงค์

49 Council Directive 2000/78/EC establishing a general framework for equal treatment in
employment and occupation.
50 Council Directive 2000/78/EC Article 4 (Occupational requirements): “…Member
States may provide that a difference of treatment which is based on a characteristic related to
any of the grounds referred to in Article 1 shall not constitute discrimination where, by reason
of the nature of the particular occupational activities concerned or of the context in which
they are carried out, such a characteristic constitutes a genuine and determining occupational
requirement, provided that the objective is legitimate and the requirement is proportionate.
51 From Case C-229/08: Judgment of the Court (Grand Chamber) of 12 January 2010,
by C. Wolf & S. Frankfurt am Main, 2010. Retrieved from http://curia.europa.eu/juris/liste.
jsf?language=en&num=C-229/08