Page 34 - รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565

32

ฝูงชนต้องมุ่งเน้นการอ�านวยความสะดวกให้การชุมนุม ส�าหรับการปฏิบัติหน้าที่ของรัฐในการคุ้มครอง

เป็นไปอย่างสงบสันติ ค�านึงถึงหลักสิทธิมนุษยชนและ สิทธิและเสรีภาพของผู้ชุมนุมตามข้อเสนอแนะในรายงาน
สอดคล้องกับพันธกรณีระหว่างประเทศ และพิจารณา ผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของ

การบังคับใช้กฎหมายต่อผู้จัดการชุมนุมและผู้ชุมนุม ประเทศไทย ปี 2564 หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ตอบรับ
ในระหว่างการชุมนุมและที่เกี่ยวเนื่องกับการชุมนุม ข้อเสนอแนะของ กสม. และมีการด�าเนินงานเป็นไปใน
ให้สอดคล้องตามเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญโดยบังคับใช้ ทิศทางเดียวกับข้อเสนอแนะ โดยพนักงานอัยการในคดี

กฎหมายเฉพาะว่าด้วยการชุมนุมสาธารณะเป็นหลัก 81 การชุมนุมของกลุ่ม “เครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่น” ได้มีค�าสั่ง
ไม่ฟ้องคดีต่อผู้ชุมนุมทั้งหมดเมื่อปลายปี 2564 ในขณะที่
กำรประเมินสถำนกำรณ์สิทธิมนุษยชน สมช. เห็นว่า รัฐบาลควรเน้นย�้าการปฏิบัติหน้าที่และ

เสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบเป็นสิทธิที่ได้รับ การบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวกับการชุมนุมโดยไม่เลือก

การรับรองตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 44 และกติกา ICCPR ปฏิบัติ ค�านึงถึงหลักสิทธิมนุษยชนและเจตนารมณ์ของ
ข้อ 21 ซึ่งรัฐบาลมีพันธกรณีที่จะต้องให้การเคารพ รัฐธรรมนูญเป็นส�าคัญ อย่างไรก็ตาม แม้ว่าการชุมนุม
คุ้มครอง และสนับสนุนให้บุคคลสามารถใช้เสรีภาพ ในปี 2565 จะมีจ�านวนลดลงและอาจท�าให้มีคดีที่เกี่ยวกับ

ดังกล่าวได้อย่างเต็มที่ ภาพรวมในปี 2565 การชุมนุม การชุมนุมน้อยลงกว่าปีก่อนหน้า แต่ยังคงมีการด�าเนินคดี
ทางการเมืองส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการเรียกร้องให้ กับผู้ที่เข้าร่วมการชุมนุมก่อนการยกเลิกสถานการณ์
ปล่อยตัวชั่วคราวผู้ถูกกล่าวหาและจ�าเลยในคดีที่เกี่ยวกับ ฉุกเฉินเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2565 ในฐานความผิดตาม

การชุมนุมทางการเมือง ส่วนการชุมนุมที่เกี่ยวข้องกับสิทธิ พ.ร.ก. การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ.
ทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ส่วนใหญ่เป็นการชุมนุม 2548 ทั้งนี้ ในปี 2565 มีรายงานว่าพนักงานอัยการมีค�าสั่ง
เกี่ยวกับสิทธิในการจัดการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและ ไม่ฟ้องและศาลยุติธรรมพิพากษายกฟ้องผู้ต้องหาหรือ

สิ่งแวดล้อม ซึ่งการชุมนุมโดยทั่วไปเป็นไปด้วยความเรียบร้อย จ�าเลยในคดีที่เกี่ยวกับการชุมนุม โดยให้เหตุผลว่า
มีบางเหตุการณ์ที่มีการกระทบกระทั่งกันระหว่าง การชุมนุมเป็นไปตามเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญให้การรับรอง

ผู้ชุมนุมกับเจ้าหน้าที่ต�ารวจ แต่ไม่มีเหตุการณ์รุนแรง หรือไม่ปรากฏหลักฐานที่เสี่ยงต่อการแพร่ระบาดของโรค
ยกเว้นการสลายการชุมนุมของกลุ่ม “ราษฎรหยุด ในส่วนคดีที่ยังค้างอยู่ กสม. สนับสนุนให้เจ้าหน้าที่ต�ารวจ
APEC 2022” ที่บริเวณถนนดินสอ เมื่อวันที่ 18 และพนักงานอัยการควรพิจารณาน�าแนวทางค�าพิพากษา

พฤศจิกายน 2565 ซึ่งมีรายงานการปฏิบัติหน้าที่ของ ของศาลยุติธรรมในคดีการชุมนุมที่มีลักษณะคล้ายคลึง
เจ้าหน้าที่ต�ารวจที่อาจไม่สอดคล้องเหมาะสมตามเงื่อนไข กันมาเป็นแนวทางให้สอดคล้องกับสิทธิและเสรีภาพของ

ในการจ�ากัดเสรีภาพในการชุมนุมตามกติกา ICCPR ข้อ 21 ผู้ชุมนุม
82
และรายงาน UPR รอบที่ 3 ที่ประเทศไทยตอบรับ
โดยสมัครใจ ซึ่งประเด็นดังกล่าวอยู่ระหว่างการตรวจสอบ

ของ กสม. นอกจากนี้ ยังปรากฏปัญหาอื่นที่กระทบ
ต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชนที่ได้เข้าร่วมการชุมนุม
หรือจัดกิจกรรม เช่น การถูกเจ้าหน้าที่ต�ารวจติดตามไปยัง

ที่พักอาศัย และการถูกข่มขู่และท�าร้ายร่างกายโดยกลุ่ม
ผู้ที่เห็นต่าง เป็นต้น

ที่มา : The Momentum

001-234 V9 CS6.indd 32 3/14/23 8:40 PM