Page 28 - มาตรฐานและแนวทางการดำเนินงานของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
P. 28
2. รูปแบบผู้ตรวจกำรแผ่นดิน
(Ombudsman)
ธรรมเนียมการตรวจการแผ่นดินเกิดขึ้นมาก่อนที่จะเกิดการจัดตั้งสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (NHRIs)
หลายศตวรรษ โดยเฉพาะประเทศในแถบสแกนดิเนเวีย อาทิ สวีเดน โดยมุ่งเน้นไปที่การไกล่เกลี่ย โดยใช้
“ส�านักงาน” เพื่อตรวจสอบและแก้ไขปัญหาข้อร้องเรียน
สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติซึ่งมีรูปแบบเป็นการตรวจการแผ่นดินของรัฐนั้น (พบมากในประเทศที่พูด
ภาษาสเปน หรือประเทศในยุโรป โดยทั่วไปจะมีสถาบันหลักเพียงแห่งเดียว ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับส�านักงาน
ตรวจการแผ่นดินของรัฐแบบดั้งเดิม แต่มีหน้าที่ส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนด้วย)
ปัจจัยแห่งความส�าเร็จขององค์กรในรูปแบบนี้จะขึ้นอยู่กับชื่อเสียง
ศีลธรรม และความเป็นผู้น�าของผู้ตรวจการแผ่นดินเป็นหลัก โดยทั่วไป
จะมีคุณลักษณะดังนี้
เป็นสถาบันของรัฐที่มีความชอบธรรมที่จะ
คุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชน
มักจะน�าโดยบุคคลเดียว ซึ่งเป็นผู้ตัดสินใจ
(แม้ว่าจะมีสมาชิกหลายคนก็ตาม)
มีอ�านาจในการด�าเนินการตามหลักสิทธิ
มนุษยชน แม้ว่าจะมีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษใน
บางเรื่อง เช่น สิทธิสตรี สิทธิเด็ก ฯลฯ
มีหน้าที่ตรวจสอบด้านสิทธิมนุษยชนและ
มักจะสามารถรับเรื่องร้องเรียนของบุคคลได้
การมีบุคคลเพียงคนเดียวที่เป็นผู้ตัดสินใจในหลากหลายเรื่อง อาจท�าให้
การตัดสินใจนั้นมีความน่าเชื่อถือน้อยลงโดยเปรียบเทียบ ซึ่งสามารถเลี่ยง
ปัญหานี้ด้วยการจัดตั้งคณะกรรมการหรือคณะที่ปรึกษาได้
27
มาตรฐานและแนวทางการด�าเนินงานของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
