Page 111 - รางวัลเกียรติยศ "ผู้อุทิศตนเพื่อสิทธิมนุษยชน" บุคคลและองค์กรที่มีผลงานด้านการส่งเสริม ปกป้อง และคุ้มครองสิทธิมนุษยชนดีเด่น ปี 2557
P. 111
102
“ท่านท้าว จังโหลน ผู้รุ่งฟ้า มีเมีย งามเลิศ เฉิดเฉลา
ชื่อกานดา ตาเพรา เขาคูหา มีบุตร สามองค์ ทรงลักขณา
ชื่อว่า เขาจุ้มปะ เป็นพี่ชาย ถัดมาแต่นั้น สาวหน้างาม
ชื่อว่า เขาตกน้ำา งามเฉิดฉาย มีบุตร สุดท้อง เป็นน้องชาย
ใจร้าย ให้ชื่อ เขารังเกียจ เบียดเสียด พี่น้อง ให้ต้องแค้น
ถีบพี่ พลัดลง ในคงคา รู้ไปถึงบิดา เขาโกรธแน่น
ท่าวจังโหลน ขับไล่ ไม่ให้อยู่ ไปเป็นคู่ แต่สวน กับควนหัวแหวน
ฝ่ายควนรู รู้เรื่อง ให้เคืองแค้น ว่าเจ้าควน หัวแหวน มีผัวใหม่
จะได้ หรือไม่ได้ ก็ตามใจ ต้องไปบอกควน หินเหล็กไฟ เสียให้รู้”
มุขปาฐะนี้สะท้อนสภาพพื้นที่ในอำาเภอ อำาเภอรัตภูมิ ที่ทำาให้ต้องหวนคิดถึง
เขาหินปูน ใหญ่น้อย ๕ ลูก และอีก ๓ ควน แสดงถึงความสัมพันธ์เชื่อมโยงของชุมชน
หลายพื้นที่ หลายตำาบลในอำาเภอรัตภูมิ ที่สัมพันธ์ข้ามเขตการปกครองที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน
สภาพแวดล้อมทรัพยากรธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ชุ่มน้ำาในอดีต แต่ทุกวันนี้
หากใครผ่านไปผ่านมาบริเวณนี้ภาพที่ประจักษ์แก่สายตาของ เขาคูหา ว่าโดนกระทำา
ให้เสียรูปทรงเดิมไป เนื่องมาจากกิจการโรงโม่หิน (เดิม) และการให้สัมปทาน
