Page 92 - คู่มือการอ้างอิงและการเขียนรายการเอกสารอ้างอิง สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
P. 92
เลขมาตรฐานสากลประจ าหนังสือ และข้อมูลทางบรรณานุกรมของหนังสือ
เลขมาตรฐานสากลประจ าหนังสือ คืออะไร
เลขมาตรฐานสากลประจ าหนังสือ (International Standard Book Number) หรือที่รู้จักกันใน
ชื่อย่อ ISBN คือ เลขรหัสสากลที่ก าหนดขึ้นโดยองค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน หรือ ISO
(International Organization for Standardization) ที่ก าหนดให้ ISBN คือ มาตรฐานสากล ISO 2108 :
2005 โดยมีจุดมุ่งหมายให้เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของสิ่งพิมพ์แต่ละเรื่อง เพื่ออ านวยความสะดวกในการควบคุม
ข้อมูลสิ่งพิมพ์ด้วยคอมพิวเตอร์ของประเทศต่างๆ ในด้านการสั่งซื้อ การแลกเปลี่ยน การบริการ เพื่อให้เป็น
มาตรฐานเดียวกันทั่วโลก และเมื่อก าหนดเลขรหัสให้สิ่งพิมพ์ใดไปแล้ว ห้ามน ากลับมาใช้ซ้ าอีกโดยเด็ดขาด
การก าหนดเลขมาตรฐานสากลประจ าหนังสือ (ISBN) ของประเทศไทย ส านักหอสมุดแห่งชาติ
กลุ่มบริการทรัพยากรสารสนเทศ กลุ่มงานบริการพิเศษ ISSN ISBN จดแจ้งการพิมพ์ ท าหน้าที่ ออกเลข
มาตรฐานสากลประจ าหนังสือ (ISBN) ให้กับสิ่งพิมพ์ทุกประเภทที่พิมพ์ขึ้นในประเทศไทย
ข้อมูลทางบรรณานุกรมของหนังสือ คืออะไร
ข้อมูลทางบรรณานุกรมของหนังสือ (Cataloguing in Publication) หรือที่รู้จักกันในชื่อย่อ CIP คือ
การก าหนดรายละเอียดทางบรรณานุกรม เลขหมู่หนังสือ หัวเรื่อง ในหนังสือก่อนการจัดพิมพ์เป็นรูปเล่ม ให้แก่
ส านักพิมพ์หรือผู้จัดพิมพ์หนังสือ เพื่อน าข้อมูลที่ก าหนดไปพิมพ์ไว้หลังหน้าปกใน (Verso of title page)
ของหนังสือ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออ านวยความสะดวกต่อห้องสมุดต่างๆ ในการจัดท าบรรณานุกรมให้เป็น
มาตรฐานเดียวกันทั้งประเทศ และเพื่อประโยชน์ต่อการศึกษาค้นคว้า วิจัย
สิ่งพิมพ์ประเภทใดบ้างที่ควรขอเลขมาตรฐานสากลประจ าหนังสือ (ISBN)
1) ส านักหอสมุดแห่งชาติก าหนดให้สิ่งพิมพ์ทุกประเภทที่พิมพ์ขึ้นในราชอาณาจักร ที่ด าเนินการ
จัดพิมพ์ผ่านโรงพิมพ์หรือส านักพิมพ์ควรด าเนินการขอเลขมาตรฐานสาขาประจ าหนังสือ เพื่อประโยชน์ใน
การควบคุมข้อมูลสิ่งพิมพ์ในประเทศไทย และเพื่อเป็นมาตรฐานในการสืบค้นข้อมูลทางบรรณานุกรมของ
สิ่งพิมพ์ที่เผยแพร่ตามมาตรฐานสากลของ ทั้งนี้ รวมถึงสิ่งพิมพ์ที่บันทึกด้วยวิธีการอิเล็กทรอนิกส์เพื่อขายหรือ
ให้เปล่าด้วย อาทิเช่น E-book CD-ROM DVD ด้วย
2) เมื่อด าเนินการจัดพิมพ์เรียบร้อยแล้วให้ผู้พิมพ์ส่งสิ่งพิมพ์ดังกล่าวจ านวนสองฉบับให้หอสมุด
แห่งชาติภายในสามสิบวันนับแต่วันเผยแพร่ ทั้งนี้เป็นไปตามพระราชบัญญัติจดแจ้งการพิมพ์ พ.ศ. 2550
มาตรา 9 โดยจัดส่งตามที่อยู่ กลุ่มงานบริการพิเศษ ISSN ISBN จดแจ้งการพิมพ์ กลุ่มบริการทรัพยากร
สารสนเทศ ส านักหอสมุดแห่งชาติ ถนนสามเสน เขตดุสิต กรุงเทพฯ 10300 และให้ด าเนินการแจ้งการส่ง
หนังสือผ่านหน้าเว็บไซต์ www.e-service.nlt.go.th เมนูการส่งหนังสือตามพระราชบัญญัติ
3) สิ่งพิมพ์ที่พิมพ์ขึ้นในราชอาณาจักรให้แสดงข้อความ ดังต่อไปนี้
(1) ชื่อของผู้พิมพ์และที่ตั้งโรงพิมพ์
(2) ชื่อและที่ตั้งของผู้โฆษณา
(3) เลขมาตรฐานสากลประจ าหนังสือที่หอสมุดแห่งชาติไดออกให้
(4) ปีที่พิมพ์ และจ านวนที่จัดพิมพ์
พิมพ์ไวในลักษณะที่เห็นได้ชัด และบรรดาชื่อตาม (1) และ (2) มิให้ใช้ชื่อย่อ หรือนามแฝง
คู่มือการอ้างอิงและการเขียนรายการเอกสารอ้างอิงของส านักงาน กสม. (2563) 81
